XEMOSTERİLİZATORLAR, x e m o s t e r i l y a n t l a r – cücülәrdә sonsuzluğa vә hәyat qabiliyyәti olmayan nәslin meydana çıxmasına sәbәb olan kimyәvi maddәlәr. Tәhlükәli cücülәrә biol. nәzarәt mәqsәdilә istifadә edilir. 3 qrupa bölünür: antimetabolitlәr (aminopterin, ftorurasil vә s. mübadilә reaksiyalarını pozur vә әsasәn dişi fәrdlәri sterillәşdirir); alkillәşdirici maddәlәr (afolat, xlorambusil vә s.; cinsi hüceyrә xromosomlarında dәyişikliklәrә sәbәb olur vә әsasәn, erkәk fәrdlәri sterillәşdirir); kimyәvi birlәşmәlәrin müxtәlif siniflәrindәn olan maddәlәr (etilenamin törәmәlәri, alkaloidlәr vә s.). X.-la işlәnmiş qida, yaxud kontakt üsulu ilә sterillәşdirilmiş erkәk fәrdlәrin kütlәvi surәtdә tәbiәtә buraxılması vә onların fertil dişilәrlә cütlәşdirilmәsi zamanı nәsil әmәlә gәlmir, zәrәrvericinin sayı azalır. 20 әsrin sonu – 21 әsrin әvvәllәrindә X.-dan son dәrәcә az istifadә edilir, cücülәr isә radionuklidlәrlә ionlaşdırıcı şüalandırma yolu ilә sterillәşdirilir; bu da Şimali Amerikada koxliomiaz xәstәliyi törәdәn әt milçәyinin yayılması ilә әla qәdar yaranmış problemin kökündәn hәll edilmәsinә vә meyvә milçәklәrinin, hәmçinin Afrikada yayılmış sese milçәyi populyasiyasının sayının vә zәrәrliliyinin effektiv surәtdә azaldılmasına imkan verdi.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XEMOSTERİLİZATORLAR, x e m o s t e r i l y a n t l a r
XEMOSTERİLİZATORLAR, x e m o s t e r i l y a n t l a r – cücülәrdә sonsuzluğa vә hәyat qabiliyyәti olmayan nәslin meydana çıxmasına sәbәb olan kimyәvi maddәlәr. Tәhlükәli cücülәrә biol. nәzarәt mәqsәdilә istifadә edilir. 3 qrupa bölünür: antimetabolitlәr (aminopterin, ftorurasil vә s. mübadilә reaksiyalarını pozur vә әsasәn dişi fәrdlәri sterillәşdirir); alkillәşdirici maddәlәr (afolat, xlorambusil vә s.; cinsi hüceyrә xromosomlarında dәyişikliklәrә sәbәb olur vә әsasәn, erkәk fәrdlәri sterillәşdirir); kimyәvi birlәşmәlәrin müxtәlif siniflәrindәn olan maddәlәr (etilenamin törәmәlәri, alkaloidlәr vә s.). X.-la işlәnmiş qida, yaxud kontakt üsulu ilә sterillәşdirilmiş erkәk fәrdlәrin kütlәvi surәtdә tәbiәtә buraxılması vә onların fertil dişilәrlә cütlәşdirilmәsi zamanı nәsil әmәlә gәlmir, zәrәrvericinin sayı azalır. 20 әsrin sonu – 21 әsrin әvvәllәrindә X.-dan son dәrәcә az istifadә edilir, cücülәr isә radionuklidlәrlә ionlaşdırıcı şüalandırma yolu ilә sterillәşdirilir; bu da Şimali Amerikada koxliomiaz xәstәliyi törәdәn әt milçәyinin yayılması ilә әla qәdar yaranmış problemin kökündәn hәll edilmәsinә vә meyvә milçәklәrinin, hәmçinin Afrikada yayılmış sese milçәyi populyasiyasının sayının vә zәrәrliliyinin effektiv surәtdә azaldılmasına imkan verdi.
XEMOSTERİLİZATORLAR, x e m o s t e r i l y a n t l a r
XEMOSTERİLİZATORLAR, x e m o s t e r i l y a n t l a r – cücülәrdә sonsuzluğa vә hәyat qabiliyyәti olmayan nәslin meydana çıxmasına sәbәb olan kimyәvi maddәlәr. Tәhlükәli cücülәrә biol. nәzarәt mәqsәdilә istifadә edilir. 3 qrupa bölünür: antimetabolitlәr (aminopterin, ftorurasil vә s. mübadilә reaksiyalarını pozur vә әsasәn dişi fәrdlәri sterillәşdirir); alkillәşdirici maddәlәr (afolat, xlorambusil vә s.; cinsi hüceyrә xromosomlarında dәyişikliklәrә sәbәb olur vә әsasәn, erkәk fәrdlәri sterillәşdirir); kimyәvi birlәşmәlәrin müxtәlif siniflәrindәn olan maddәlәr (etilenamin törәmәlәri, alkaloidlәr vә s.). X.-la işlәnmiş qida, yaxud kontakt üsulu ilә sterillәşdirilmiş erkәk fәrdlәrin kütlәvi surәtdә tәbiәtә buraxılması vә onların fertil dişilәrlә cütlәşdirilmәsi zamanı nәsil әmәlә gәlmir, zәrәrvericinin sayı azalır. 20 әsrin sonu – 21 әsrin әvvәllәrindә X.-dan son dәrәcә az istifadә edilir, cücülәr isә radionuklidlәrlә ionlaşdırıcı şüalandırma yolu ilә sterillәşdirilir; bu da Şimali Amerikada koxliomiaz xәstәliyi törәdәn әt milçәyinin yayılması ilә әla qәdar yaranmış problemin kökündәn hәll edilmәsinә vә meyvә milçәklәrinin, hәmçinin Afrikada yayılmış sese milçәyi populyasiyasının sayının vә zәrәrliliyinin effektiv surәtdә azaldılmasına imkan verdi.
