XEMOTRÓNİKA – avtomatika, elektronika, hesablama vә ölçmә texnikası cihaz vә qurğularının tәdqiqi, işlәnmәsi vә tәtbiqi mәsәlәlәri ilә mәşğul olan elmi-texniki istiqamәt; cihaz vә qurğuların iş prinsipi elektrik cәrәyanı verildikdә elektrod-elektrolit sәrhәdindә baş verәn, elektrokimyәvi proses vә hadisәlәrә әsaslanır. X.-da, hәmçinin elektroosmos hadisәsindәn, elektrolitin aktiv komponentlәrinin konsentra–siyasının elektrodәtrafı tәbәqәlәrdә dәyişmәsindәn vә s.-dәn istifadә edilir. X., texniki sahә kimi öz inkişafına elektrokimyәvi çeviricilәrin qurulmasının nәzәri vә texnoloji prinsiplәrini hazırlamaqla başlamışdır. Bu zaman yük daşıyıcıları kimi mәhlulların ionlarından istifadә edәn cihazlar qurulmuşdur. İlk belә cihazlar elektrokimyәvi düzlәndiricilәr, inteqratorlar, güclәndiricilәr oldu. Sadә xemotron cihaz (XC) elektrolitlә doldurulmuş vә içәrisindә iki elektrod yerlәşdirilmiş kiçik, hermetik şüşә ampuldan ibarәtdir. Elektrolit kimi turşuların, duzların vә әsasların sulu mәhlulları istifadә edilir; onlara spesifik xassәlәr vermәk üçün müxtәlif әlavәlәr olunur (mәs., işlәk temp-r diapazonunu –60°C-yәdәk genişlәndirmәk üçün elektrolitlәrә üzvi hәlledicilәr qatılır).
XC-lar әsasında 10–7–10 Hs tezlik diapazonunda işlәyәn miniatür güclәndirici, İnteqrator, qeyri-xәtti funksional çeviricilәr, sürәt, temp-r, tәcil vericilәri, vibrasiya ölçәnlәr, indikatorlar vә s. cihaz vә qurğular yaradılmışdır. İonların sürәtinin aşağı olması sәbәbindәn XC-lar fiziki tәbiәtinә görә aşağıtezliklidir. XC-lar hәssaslığının yüksәk, güc sәrfinin az, mәxsusi küylәrinin sәviyyәsinin aşağı olması vә yüksәk etibarlılığı ilә elektromexaniki, elektromaqnit vә elektron cihazlarından fәrqlәnir. XC-lara misal kimi civә-kapilyar kulonometrini göstәrmәk olar: civә-kapilyar kulonometrindәn elektrik cәrәyanı keçdikcә cihazda civә anoddan katodun üzәrinә keçir vә elektrolit damcısı anoda doğru cәrәyan şiddәtinin zamana görә inteqralına mütәnasib yerini dәyişir. Kulonometrlәr, radioelektronika aparatları vә ya onların elementlәrinin müәyyәn vaxt әrzindә gördüklәri işin hәcmini tәyin edir vә s.










