XESİN-LURYE Roman Beniaminoviç (24.3.1922, Moskva – 16.7.1985, orada ) – rus biokimyaçısı, genetik, SSRİ EA-nın m.üzvü (1974). SSRİ Dövlәt mükafatı laureatı (1982). Lenin mükafatı laureatı (1986, ölümündәn sonra). Moskva Dövlәt Un-tini bitirmişdir (1945). MDU-da (1945–48), SSRİ EA-nın Biol. vә Tibbi Kimya İn-tunda (1949–53), Kaunas Tibb İn-tunda (1954–56) işlәmiş, 1959 ildәn İ.V.Kurçatov ad. Atom Enerjisi İn-tunun biologiya şöbәsi sektorunun müdiri, 1978 ildәn SSRİ EAnın Molekulyar Genetika İntunda laboratoriya müdiri olmuşdur. Drozofilin embrional inkişafı zamanı yumurtahüceyrә sitoplazmasının ziqota genlәrinin әksәriyyәtinin özünü büruzә vermәsinә tәsirini (“analıq effekti”) sübut etmişdir. 1949–61 illәrdә SSRİ-dә ilk dәfә hüceyrәnin struktur komponentlәrinin fraksiyalaşdırılmasına, onlarda fermentlәrin lokallaşmasına dair işlәri hәyata keçirmişdir. RNT-nin fermentativ sintezi, bakteriofaqlarda vә heyvanlarda genlәrin fәallığının tәnzimlәnmәsi mexanizminә dair işlәri vardır; RNT-polimeraza strukturunun dәyişikliklәrinә әsaslanan genlәrin aktivliyi mexanizminә dair tәsәvvürlәri irәli sürmüşdür.










