XEYBƏRİN FƏTHİ (629) – erkәn islam dövrünün әn böyük fәthi. Xeybәr Mәdinә ş.-ndәn 180 km şm.-da, dәniz sәviyyәsindәn 850–1000 m yüksәklikdә eyniadlı vadidә yerlәşәn vә çox sayda qaladan ibarәt yәhudi şәhәri idi. Mәdinәdә törәtdiklәri xәyanәtә görә Mәhәmmәd peyğәmbәrin göstәrişi ilә şәhәrdәn çıxarılan yәhudilәrin Bәnu Nәzir qәbilәsi Xeybәrә sığındıqdan sonra Xeybәr yәhudilәrini, Mәkkә müşriklәrini vә әtraf әrәb qәbilәlәrini müsәlmanlara qarşı birlәşmәyә sövq etmiş, nәticәdә Xәndәk vuruşması (627) baş vermişdi. Mәhәmmәd peyğәmbәr Hüdeybiyyә sülhü (628) ilә Mәkkәdәn gözlәnilәn tәhlükәni zәrәrsizlәşdirmişdi. Bunun ardınca Mәdinәdәn Xeybәrә doğru hәrәkәtә başlamış, yolda Xeybәrin әsas müttәfiqi olan Qәtәfan qәbilәsini dә zәrәrsizlәşdirmәyә nail olmuşdu. Mәnbәlәrә görә, Xeybәrdә ilk fәth olunan qala Naim, sonra isә Nәtat, Şiqq, Sumran, Vәtih, Sulalim, Kәtibә vә s. qalalar idi. Qәmus qalasının alınmasında Əli ibn Əbu Talibin şücaәt göstәrmәsi vә böyük yәhudi cәngavәri Mәrhәb ibn Əbi Zeynәbi tәkbәtәk döyüşdә mәğlub etmәsi islam tarixindә yaddaqalan hadisәdir. Fәthdәn sonra Mәrhәbin qardaşı qızı Zeynәb atası vә әmisinin intiqamını almaq üçün peyğәmbәri zәhәrlәmәyә cәhd göstәrmiş, lakin niyyәtinә nail olmamışdı. X.f.-ndәn әldә edilәn xeyli qәnimәt şәriәt qaydalarına uyğun bölüşdürülmüşdü. Yәhudilәrin Mәdinә ilә Xeybәr arasında yerlәşәn vә fәthdәn sonra könüllü tәslim olan Fәdәk k.-ni (indiki Sәudiyyә Ərәbistanı, Hait ş.) peyğәmbәr qızı Fatimәyә bağışlamışdı. X.f. islama qarşı ciddi tәhdidi aradan qaldırmaqla yanaşı, hәm dә bütün qәbilәlәr arasında Mәdinә şәhәr-dövlәtinin nüfuzunu artırmışdı. Mәhәmmәd peyğәmbәrin razılığı ilә Xeybәrdә qalmalarına icazә verilәn yәhudilәr xәlifә Ömәr ibn Xәttabın [634–644] dövründә şәhәrdәn tamamilә çıxarılaraq Suriyaya sürgün edilmişdilәr.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XEYBƏRİN FƏTHİ (629)
XEYBƏRİN FƏTHİ (629) – erkәn islam dövrünün әn böyük fәthi. Xeybәr Mәdinә ş.-ndәn 180 km şm.-da, dәniz sәviyyәsindәn 850–1000 m yüksәklikdә eyniadlı vadidә yerlәşәn vә çox sayda qaladan ibarәt yәhudi şәhәri idi. Mәdinәdә törәtdiklәri xәyanәtә görә Mәhәmmәd peyğәmbәrin göstәrişi ilә şәhәrdәn çıxarılan yәhudilәrin Bәnu Nәzir qәbilәsi Xeybәrә sığındıqdan sonra Xeybәr yәhudilәrini, Mәkkә müşriklәrini vә әtraf әrәb qәbilәlәrini müsәlmanlara qarşı birlәşmәyә sövq etmiş, nәticәdә Xәndәk vuruşması (627) baş vermişdi. Mәhәmmәd peyğәmbәr Hüdeybiyyә sülhü (628) ilә Mәkkәdәn gözlәnilәn tәhlükәni zәrәrsizlәşdirmişdi. Bunun ardınca Mәdinәdәn Xeybәrә doğru hәrәkәtә başlamış, yolda Xeybәrin әsas müttәfiqi olan Qәtәfan qәbilәsini dә zәrәrsizlәşdirmәyә nail olmuşdu. Mәnbәlәrә görә, Xeybәrdә ilk fәth olunan qala Naim, sonra isә Nәtat, Şiqq, Sumran, Vәtih, Sulalim, Kәtibә vә s. qalalar idi. Qәmus qalasının alınmasında Əli ibn Əbu Talibin şücaәt göstәrmәsi vә böyük yәhudi cәngavәri Mәrhәb ibn Əbi Zeynәbi tәkbәtәk döyüşdә mәğlub etmәsi islam tarixindә yaddaqalan hadisәdir. Fәthdәn sonra Mәrhәbin qardaşı qızı Zeynәb atası vә әmisinin intiqamını almaq üçün peyğәmbәri zәhәrlәmәyә cәhd göstәrmiş, lakin niyyәtinә nail olmamışdı. X.f.-ndәn әldә edilәn xeyli qәnimәt şәriәt qaydalarına uyğun bölüşdürülmüşdü. Yәhudilәrin Mәdinә ilә Xeybәr arasında yerlәşәn vә fәthdәn sonra könüllü tәslim olan Fәdәk k.-ni (indiki Sәudiyyә Ərәbistanı, Hait ş.) peyğәmbәr qızı Fatimәyә bağışlamışdı. X.f. islama qarşı ciddi tәhdidi aradan qaldırmaqla yanaşı, hәm dә bütün qәbilәlәr arasında Mәdinә şәhәr-dövlәtinin nüfuzunu artırmışdı. Mәhәmmәd peyğәmbәrin razılığı ilә Xeybәrdә qalmalarına icazә verilәn yәhudilәr xәlifә Ömәr ibn Xәttabın [634–644] dövründә şәhәrdәn tamamilә çıxarılaraq Suriyaya sürgün edilmişdilәr.
XEYBƏRİN FƏTHİ (629)
XEYBƏRİN FƏTHİ (629) – erkәn islam dövrünün әn böyük fәthi. Xeybәr Mәdinә ş.-ndәn 180 km şm.-da, dәniz sәviyyәsindәn 850–1000 m yüksәklikdә eyniadlı vadidә yerlәşәn vә çox sayda qaladan ibarәt yәhudi şәhәri idi. Mәdinәdә törәtdiklәri xәyanәtә görә Mәhәmmәd peyğәmbәrin göstәrişi ilә şәhәrdәn çıxarılan yәhudilәrin Bәnu Nәzir qәbilәsi Xeybәrә sığındıqdan sonra Xeybәr yәhudilәrini, Mәkkә müşriklәrini vә әtraf әrәb qәbilәlәrini müsәlmanlara qarşı birlәşmәyә sövq etmiş, nәticәdә Xәndәk vuruşması (627) baş vermişdi. Mәhәmmәd peyğәmbәr Hüdeybiyyә sülhü (628) ilә Mәkkәdәn gözlәnilәn tәhlükәni zәrәrsizlәşdirmişdi. Bunun ardınca Mәdinәdәn Xeybәrә doğru hәrәkәtә başlamış, yolda Xeybәrin әsas müttәfiqi olan Qәtәfan qәbilәsini dә zәrәrsizlәşdirmәyә nail olmuşdu. Mәnbәlәrә görә, Xeybәrdә ilk fәth olunan qala Naim, sonra isә Nәtat, Şiqq, Sumran, Vәtih, Sulalim, Kәtibә vә s. qalalar idi. Qәmus qalasının alınmasında Əli ibn Əbu Talibin şücaәt göstәrmәsi vә böyük yәhudi cәngavәri Mәrhәb ibn Əbi Zeynәbi tәkbәtәk döyüşdә mәğlub etmәsi islam tarixindә yaddaqalan hadisәdir. Fәthdәn sonra Mәrhәbin qardaşı qızı Zeynәb atası vә әmisinin intiqamını almaq üçün peyğәmbәri zәhәrlәmәyә cәhd göstәrmiş, lakin niyyәtinә nail olmamışdı. X.f.-ndәn әldә edilәn xeyli qәnimәt şәriәt qaydalarına uyğun bölüşdürülmüşdü. Yәhudilәrin Mәdinә ilә Xeybәr arasında yerlәşәn vә fәthdәn sonra könüllü tәslim olan Fәdәk k.-ni (indiki Sәudiyyә Ərәbistanı, Hait ş.) peyğәmbәr qızı Fatimәyә bağışlamışdı. X.f. islama qarşı ciddi tәhdidi aradan qaldırmaqla yanaşı, hәm dә bütün qәbilәlәr arasında Mәdinә şәhәr-dövlәtinin nüfuzunu artırmışdı. Mәhәmmәd peyğәmbәrin razılığı ilә Xeybәrdә qalmalarına icazә verilәn yәhudilәr xәlifә Ömәr ibn Xәttabın [634–644] dövründә şәhәrdәn tamamilә çıxarılaraq Suriyaya sürgün edilmişdilәr.
