XƏLİL İBN KALAVUN, ә l - M ә l i k ü l Ə ş r ә f X ә l i l i b n K a l a v u n ә l - Ə l f i ә s - S a l i h i (tәqr. 1267/68, Qahirә – 4.12.1293, Buheyra, Turuca) – Bәhrilәr sülalәsindәn Misir mәmlüklәri sultanı [1290–93]. Mәmlük sultanı әl-Mәlikül Mansur Seyfәddin Kalavunun oğlu. Sәlibçilәri Suriyadan çıxarmağa çalışan atası 1290 ildә Əkkaya yürüşә başlasa da, Qahirә yaxınlığında vәfat etmişdi. Bundan sonra hakimiyyәtә keçәn X. ibn K. qoşun toplayaraq 1291 ildә yenidәn Əkkaya yürüşә başlamış vә şәhәri sәlibçilәrdәn azad etmişdi. Ardınca Sur (T i r), Sayda (S i d o n), Tartus (A n t a r t u s), Beyrut, Aslis, Hayfa vә Cübeyli dә tutaraq bütün Suriya sahillәrini sәlibçilәrdәn tәmizlәmiş vә “Suriya fatehi” adını almışdı. 1292 ildә Kalatürrumu da әlә keçirmişdi. Cәnubi Anadoludakı xristian bәyliklәri ona illik vergi vermәyi öhdәsinә götürmüş, bir çox mühüm qalanı tutmuşdur. Hәmçinin Mәntәşә oğulları, Aydın oğulları vә Qara manoğulları ilә әlaqәlәr qurmuşdu. Daxili siyasәtdә әmirlәr üzәrindә tam hakimiyyәtini tәmin edә bilmәmişdi. Dәmәşq sәfәrinә hazırlaşdığı әrәfәdә, İsgәndәriyyә yaxınlığında ova çıxdığı zaman sәltәnәt naibi Bәdrәddin Baydara vә onun tәrәfdarlarının sui-qәsdi nәticәsindә öldürülmüşdür. Ədәbiyyata marağı olan X.i.K. “Əl-Qәsdül-Cәlil min nәzmis-Sultan Xәlil әl-Əşrәf” adlı divanın (1866 ildә Beyrutda nәşr edilmişdir) müәllifidir.










