XƏLİL İBRAHİM, X ә l i l İ b r a h i m o ğ l u İ b r a h i m o v (1892, Şuşa – 18.3.1938, Bakı) – Azәrb. ictimai vә mәdәniyyәt xadimi, jurnalist, publisist, tәnqidçi, tәrcümәçi vә teatrşünas. İlk tәhsilini Şuşada rus-tatar mәktәbindә almış, sonra Bakı realnı mәktәbindә davam etdirmişdir. 1912–13 illәrdә “Nәşri-maarif” cәmiyyәtinin Əmircandakı mәktәbindә müәllim işlәmiş, bәdii yaradıcılıqla mәşğul olmuşdur. 1913 ildәn “Sәda”, “Açıq söz”, “İqbal”, “Bәsirәt”, “Qurtuluş yolu”, “Möhtaclara kömәk”, “Kommunist”, “Ədәbiyyat qәzeti”, “Kәndçi” qәzetlәrindә, “Tuti”, “Maarif işçisi”, “Qardaş kömәyi”, “Maarif vә mәdәniyyәt” vә s. jurnallarda müxtәlif vәzifәlәrdә çalışmışdır. 1919 il iyulun 4-dәn sentyabrın 1-dәk AXC hökumәtinin orqanı olan “Azәrbaycan” qәzetinin rus dilindәki (216–265 nömrәlәr) nәşrinin redaktoru idi. X.İ. “Musavat” partiyasının üzvü, onun Şuşa şәhәr özәyinin katibi olmuşdur. 1923 ildәn Azәrb. SSR MİK nәzdindә yaradılmış elmi terminologiyanın işlәnib hazırlanması üzrә komissiyanın mәsul katibi, hәmçinin komissiyanın “Dilimizin istilahı” adlı mәtbu orqanında vә 1930 ildәn Azәrb. Dövlәt Nәşriyyatında (“Azәrnәşr”) bәdii әdәbiyyat üzrә baş redaktor işlәmişdir. 1929–32 illәrdә Azәrb. Dövlәt Elmi Tәdqiqat İntunda (DETİ) rus-Azәrb. (türk) vә Azәrb. (türk) әdәbi lüğәtlәrinin hazırlanmasında yaxından iştirak etmişdir. “Müsәlman Mühәrrir vә Ədiblәr Cәmiyyәti” (1917) vә“Azәrbaycanı Tәdqiq vә Tәtәbbö Cәmiyyәti”nin üzvü, “Jurnalistlәr vә Ədiblәr İttifaqı” nın sәdr müavini (1919), Azәrb. Yazıçılar İttifaqının katibi (1934 ildәn) idi. Ərәb, fars, rus, alman vә ingilis dillәrini bilәn X.İ. 1931–36 illәrdә Partiya tarixi intunda redaktor vә tәrcümәçi işlәmiş, ictimai-siyasi әdәbiyyatın, dünya әdәbiyyatı klassiklәrinin (Şekspir, Şiller, A.Tolstoy vә b.) әsәrlәrini Azәrb. dilinә tәrcümә etmişdir. X.İ. beynәlxalq vә ictimai-siyasi mәsәlәlәrә, mәdәni-maarif, sosial, teatr, dil vә әdәbiyyat problemlәrinә dair 200-dәn çox mәqalәnin müәllifidir. 1937 ilin noyabrında “xalq düşmәni” kimi hәbs olunmuş vә 1938 ilin martında güllәlәnmişdir. 1956 ildә Azәrb. SSR Ali Mәhkәmәsinin qәrarı ilә bәraәt almışdır.










