XƏRƏQANİ ( الخرقانی), Ə b ü l - H ә s ә n Ə l i i b n Ə h m ә d (Cә f ә r) ә l - X ә r ә q a n i (tәqr. 963, Bistam, Xәrәqan k. – 5.12.1033, orada) – sufi mütәfәkkir. Hәyatı haqqında mәlumat azdır. Bәyazid Bistaminin mәnәvi müridi (sufi terminologiyasında üveysi) olmuşdur. Bәzi mәnbәlәrdә Əbül-Abbas әl-Qәssabın müridi olması, müasiri Əbu Sәid Əbülxeyrlә görüşmәsi vә ondan fәrqli olaraq, tәsәvvüfün zahiri ünsürlәrinә (sәma – sufi musiqisi, xirqә geyinmәk vә s.) әhәmiyyәt vermәmәsi göstәrilir. Fәridәddin Əttar “Tәzkirәtül-övliya” (“Övliyalar tәzkirәsi”) әsәrindә X.-dәn geniş bәhs etmiş, İbn Sinanın Xәrәqanda onu ziyarәt etmәsi barәdә mәlumat vermişdir. Ənsaridә X. ilә görüşmüş, ondan tәsirlәnmişdir. X.-nin vәz vә nәsihәtlәrini, kәlam vә münacatlarını ehtiva edәn “Nurül-ülum” (“Elmlәrin nuru”) әsәrinin yeganә әlyazma nüsxәsi Britaniya muzeyindә saxlanılır. Nәqşi bәndiyyә silsilәsindә mühüm yer tutan X. Eynülqüzat, Nәcmәddin Dayә, Əttar, Rumi kimi mütәsәvviflәri dәrindәn tәsirlәndirmişdir. Bir çox mәnbәlәrdә X.-nin mәzarının Xәrәqanda olması göstәrilsә dә, Övliya Çәlәbi “Sәyahәtnamә”sindә X.-nin Qarsın fәthindә iştirakını vә orada şәhid olduğunu qeyd etmişdir. Qarsda X.-nin adını daşıyan dәrnәk qurulmuş, “Nurül-ülum”un tәrcümәsi nәşr olunmuşdur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XƏRƏQANİ
XƏRƏQANİ ( الخرقانی), Ə b ü l - H ә s ә n Ə l i i b n Ə h m ә d (Cә f ә r) ә l - X ә r ә q a n i (tәqr. 963, Bistam, Xәrәqan k. – 5.12.1033, orada) – sufi mütәfәkkir. Hәyatı haqqında mәlumat azdır. Bәyazid Bistaminin mәnәvi müridi (sufi terminologiyasında üveysi) olmuşdur. Bәzi mәnbәlәrdә Əbül-Abbas әl-Qәssabın müridi olması, müasiri Əbu Sәid Əbülxeyrlә görüşmәsi vә ondan fәrqli olaraq, tәsәvvüfün zahiri ünsürlәrinә (sәma – sufi musiqisi, xirqә geyinmәk vә s.) әhәmiyyәt vermәmәsi göstәrilir. Fәridәddin Əttar “Tәzkirәtül-övliya” (“Övliyalar tәzkirәsi”) әsәrindә X.-dәn geniş bәhs etmiş, İbn Sinanın Xәrәqanda onu ziyarәt etmәsi barәdә mәlumat vermişdir. Ənsaridә X. ilә görüşmüş, ondan tәsirlәnmişdir. X.-nin vәz vә nәsihәtlәrini, kәlam vә münacatlarını ehtiva edәn “Nurül-ülum” (“Elmlәrin nuru”) әsәrinin yeganә әlyazma nüsxәsi Britaniya muzeyindә saxlanılır. Nәqşi bәndiyyә silsilәsindә mühüm yer tutan X. Eynülqüzat, Nәcmәddin Dayә, Əttar, Rumi kimi mütәsәvviflәri dәrindәn tәsirlәndirmişdir. Bir çox mәnbәlәrdә X.-nin mәzarının Xәrәqanda olması göstәrilsә dә, Övliya Çәlәbi “Sәyahәtnamә”sindә X.-nin Qarsın fәthindә iştirakını vә orada şәhid olduğunu qeyd etmişdir. Qarsda X.-nin adını daşıyan dәrnәk qurulmuş, “Nurül-ülum”un tәrcümәsi nәşr olunmuşdur.
XƏRƏQANİ
XƏRƏQANİ ( الخرقانی), Ə b ü l - H ә s ә n Ə l i i b n Ə h m ә d (Cә f ә r) ә l - X ә r ә q a n i (tәqr. 963, Bistam, Xәrәqan k. – 5.12.1033, orada) – sufi mütәfәkkir. Hәyatı haqqında mәlumat azdır. Bәyazid Bistaminin mәnәvi müridi (sufi terminologiyasında üveysi) olmuşdur. Bәzi mәnbәlәrdә Əbül-Abbas әl-Qәssabın müridi olması, müasiri Əbu Sәid Əbülxeyrlә görüşmәsi vә ondan fәrqli olaraq, tәsәvvüfün zahiri ünsürlәrinә (sәma – sufi musiqisi, xirqә geyinmәk vә s.) әhәmiyyәt vermәmәsi göstәrilir. Fәridәddin Əttar “Tәzkirәtül-övliya” (“Övliyalar tәzkirәsi”) әsәrindә X.-dәn geniş bәhs etmiş, İbn Sinanın Xәrәqanda onu ziyarәt etmәsi barәdә mәlumat vermişdir. Ənsaridә X. ilә görüşmüş, ondan tәsirlәnmişdir. X.-nin vәz vә nәsihәtlәrini, kәlam vә münacatlarını ehtiva edәn “Nurül-ülum” (“Elmlәrin nuru”) әsәrinin yeganә әlyazma nüsxәsi Britaniya muzeyindә saxlanılır. Nәqşi bәndiyyә silsilәsindә mühüm yer tutan X. Eynülqüzat, Nәcmәddin Dayә, Əttar, Rumi kimi mütәsәvviflәri dәrindәn tәsirlәndirmişdir. Bir çox mәnbәlәrdә X.-nin mәzarının Xәrәqanda olması göstәrilsә dә, Övliya Çәlәbi “Sәyahәtnamә”sindә X.-nin Qarsın fәthindә iştirakını vә orada şәhid olduğunu qeyd etmişdir. Qarsda X.-nin adını daşıyan dәrnәk qurulmuş, “Nurül-ülum”un tәrcümәsi nәşr olunmuşdur.
