XƏZƏRYANI KALİUMLU HÖVZƏ – RF-nin Hәştәrxan, Volqoqrad, Saratov, Orenburq vә Qazax.-ın Aktobe, Atırau vil.- lәri әrazisindәdir; Xәzәryanı ovalıqda vә Uralyanı düzәnlikdә yerlәşir. Uz. 1000 km-dәn çox, eni 550 km, sah. tәqr. 600 min km2. Hövzә әrazisindә kalium ilk dәfә 1837 ildә şor sulu İnder gölündә, kalium duzları isә 1911 ildә buruq qazıması zamanı aşkar edilmişdir. 11 yataq kәşf olunmuşdur ki, bunlardan yalnız 4-ünün ehtiyatı hesablanmışdır: Volqoqrad vil.-ndә Qremyaçinsk (405,7 mln. t; K2O-nun filizdәki orta miqdarı 24,97%) vә Elton (433,4 mln. t; K2O – 30,3%) yataqları, Aktobe vil.-ndә Jilyansk yatağı (94 mln. t), Qәrbi Qazaxıstan. vil.-ndә Çelkarsk yatağı (2,5 mlrd. t; K2O – 20,1%). Tektonik planda hövzә Xәzәryanı sineklizi hüdudlarında vә Uralönü kәnar çökәyinin c. hissәsindә yerlәşir. Yataqlar xloridli vә sulfatlı-xloridli geol.-sәnaye tiplәrinә aiddir. Kalium duzu layları Perm sisteminin Kunqur mәrtәbәsi ilә әlaqәdardır. Hövzәnin q. vә şm.-q. hissәlәrindә kalium duzlarından başqa iri bişofit yataqları da var; bişofitli layların qalınlığı 30–35 m-ә, Svetloyarsk yatağında 110 m-ә çatır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XƏZƏRYANI KALİUMLU HÖVZƏ
XƏZƏRYANI KALİUMLU HÖVZƏ – RF-nin Hәştәrxan, Volqoqrad, Saratov, Orenburq vә Qazax.-ın Aktobe, Atırau vil.- lәri әrazisindәdir; Xәzәryanı ovalıqda vә Uralyanı düzәnlikdә yerlәşir. Uz. 1000 km-dәn çox, eni 550 km, sah. tәqr. 600 min km2. Hövzә әrazisindә kalium ilk dәfә 1837 ildә şor sulu İnder gölündә, kalium duzları isә 1911 ildә buruq qazıması zamanı aşkar edilmişdir. 11 yataq kәşf olunmuşdur ki, bunlardan yalnız 4-ünün ehtiyatı hesablanmışdır: Volqoqrad vil.-ndә Qremyaçinsk (405,7 mln. t; K2O-nun filizdәki orta miqdarı 24,97%) vә Elton (433,4 mln. t; K2O – 30,3%) yataqları, Aktobe vil.-ndә Jilyansk yatağı (94 mln. t), Qәrbi Qazaxıstan. vil.-ndә Çelkarsk yatağı (2,5 mlrd. t; K2O – 20,1%). Tektonik planda hövzә Xәzәryanı sineklizi hüdudlarında vә Uralönü kәnar çökәyinin c. hissәsindә yerlәşir. Yataqlar xloridli vә sulfatlı-xloridli geol.-sәnaye tiplәrinә aiddir. Kalium duzu layları Perm sisteminin Kunqur mәrtәbәsi ilә әlaqәdardır. Hövzәnin q. vә şm.-q. hissәlәrindә kalium duzlarından başqa iri bişofit yataqları da var; bişofitli layların qalınlığı 30–35 m-ә, Svetloyarsk yatağında 110 m-ә çatır.
XƏZƏRYANI KALİUMLU HÖVZƏ
XƏZƏRYANI KALİUMLU HÖVZƏ – RF-nin Hәştәrxan, Volqoqrad, Saratov, Orenburq vә Qazax.-ın Aktobe, Atırau vil.- lәri әrazisindәdir; Xәzәryanı ovalıqda vә Uralyanı düzәnlikdә yerlәşir. Uz. 1000 km-dәn çox, eni 550 km, sah. tәqr. 600 min km2. Hövzә әrazisindә kalium ilk dәfә 1837 ildә şor sulu İnder gölündә, kalium duzları isә 1911 ildә buruq qazıması zamanı aşkar edilmişdir. 11 yataq kәşf olunmuşdur ki, bunlardan yalnız 4-ünün ehtiyatı hesablanmışdır: Volqoqrad vil.-ndә Qremyaçinsk (405,7 mln. t; K2O-nun filizdәki orta miqdarı 24,97%) vә Elton (433,4 mln. t; K2O – 30,3%) yataqları, Aktobe vil.-ndә Jilyansk yatağı (94 mln. t), Qәrbi Qazaxıstan. vil.-ndә Çelkarsk yatağı (2,5 mlrd. t; K2O – 20,1%). Tektonik planda hövzә Xәzәryanı sineklizi hüdudlarında vә Uralönü kәnar çökәyinin c. hissәsindә yerlәşir. Yataqlar xloridli vә sulfatlı-xloridli geol.-sәnaye tiplәrinә aiddir. Kalium duzu layları Perm sisteminin Kunqur mәrtәbәsi ilә әlaqәdardır. Hövzәnin q. vә şm.-q. hissәlәrindә kalium duzlarından başqa iri bişofit yataqları da var; bişofitli layların qalınlığı 30–35 m-ә, Svetloyarsk yatağında 110 m-ә çatır.
