XƏZƏRYANI SİNEKLİZ – Şәrqi Avropa platformasında, Rus plitәsinin c.-ş. hissәsindә iri (tәqr. 500 min km2), dәrin çökәklik. Ş.-dә Uralönü çökәyinin Belsk çökәkliyi, c.-da Paleozoyun Donetsk-Xәzәr qırışıqlığının gömülmüş ş. hissәsilә sәrhәdlәnir. Sineklizin mәrkәzi hissәsindә metamorfik bünövrә süxurları 20 km-dәn yuxarı dәrinlikdәdir; ucqar c.-q. kәnarında (Hәştәrxan әrazisindә) bünövrә 6–8 km-әdәk qalxır. Seysmik tәdqiqatlarla 15–20 km-dәn yuxarı dәrinliklәrdә kontinental qabığ üçün xarakterik olan qranit qatının olmaması vә Moxoroviçiç sәthinin 30 km dәrinliyәdәk qalxması müәyyәn edilmişdir. X.s.-in çökmә örtüyünün kәsilişindә d u z a l t ı (qalınlığı 10–12 km), d u z l u (qalınlığı bir neçә km-dәn 10 km-әdәk) vә d u z ü s t ü (qalınlığı 6–10 km) lay qatlarını ayırırlar. Sineklizin q. hissәsindә iri duz günbәzlәri yayılmışdır. X.s.-in çökmә örtüyü ilә neft, tәbii yanar qaz (Xәzәryanı neftli-qazlı әyalәti), daşduz, kaliumlu, kaliumlu-maqneziumlu duzlar (Xәzәryanı kaliumlu hövzә), şoraba, qonur kömür, hәmçinin müxtәlif tәbii tikinti materialları yataqları әlaqәdardır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XƏZƏRYANI SİNEKLİZ
XƏZƏRYANI SİNEKLİZ – Şәrqi Avropa platformasında, Rus plitәsinin c.-ş. hissәsindә iri (tәqr. 500 min km2), dәrin çökәklik. Ş.-dә Uralönü çökәyinin Belsk çökәkliyi, c.-da Paleozoyun Donetsk-Xәzәr qırışıqlığının gömülmüş ş. hissәsilә sәrhәdlәnir. Sineklizin mәrkәzi hissәsindә metamorfik bünövrә süxurları 20 km-dәn yuxarı dәrinlikdәdir; ucqar c.-q. kәnarında (Hәştәrxan әrazisindә) bünövrә 6–8 km-әdәk qalxır. Seysmik tәdqiqatlarla 15–20 km-dәn yuxarı dәrinliklәrdә kontinental qabığ üçün xarakterik olan qranit qatının olmaması vә Moxoroviçiç sәthinin 30 km dәrinliyәdәk qalxması müәyyәn edilmişdir. X.s.-in çökmә örtüyünün kәsilişindә d u z a l t ı (qalınlığı 10–12 km), d u z l u (qalınlığı bir neçә km-dәn 10 km-әdәk) vә d u z ü s t ü (qalınlığı 6–10 km) lay qatlarını ayırırlar. Sineklizin q. hissәsindә iri duz günbәzlәri yayılmışdır. X.s.-in çökmә örtüyü ilә neft, tәbii yanar qaz (Xәzәryanı neftli-qazlı әyalәti), daşduz, kaliumlu, kaliumlu-maqneziumlu duzlar (Xәzәryanı kaliumlu hövzә), şoraba, qonur kömür, hәmçinin müxtәlif tәbii tikinti materialları yataqları әlaqәdardır.
XƏZƏRYANI SİNEKLİZ
XƏZƏRYANI SİNEKLİZ – Şәrqi Avropa platformasında, Rus plitәsinin c.-ş. hissәsindә iri (tәqr. 500 min km2), dәrin çökәklik. Ş.-dә Uralönü çökәyinin Belsk çökәkliyi, c.-da Paleozoyun Donetsk-Xәzәr qırışıqlığının gömülmüş ş. hissәsilә sәrhәdlәnir. Sineklizin mәrkәzi hissәsindә metamorfik bünövrә süxurları 20 km-dәn yuxarı dәrinlikdәdir; ucqar c.-q. kәnarında (Hәştәrxan әrazisindә) bünövrә 6–8 km-әdәk qalxır. Seysmik tәdqiqatlarla 15–20 km-dәn yuxarı dәrinliklәrdә kontinental qabığ üçün xarakterik olan qranit qatının olmaması vә Moxoroviçiç sәthinin 30 km dәrinliyәdәk qalxması müәyyәn edilmişdir. X.s.-in çökmә örtüyünün kәsilişindә d u z a l t ı (qalınlığı 10–12 km), d u z l u (qalınlığı bir neçә km-dәn 10 km-әdәk) vә d u z ü s t ü (qalınlığı 6–10 km) lay qatlarını ayırırlar. Sineklizin q. hissәsindә iri duz günbәzlәri yayılmışdır. X.s.-in çökmә örtüyü ilә neft, tәbii yanar qaz (Xәzәryanı neftli-qazlı әyalәti), daşduz, kaliumlu, kaliumlu-maqneziumlu duzlar (Xәzәryanı kaliumlu hövzә), şoraba, qonur kömür, hәmçinin müxtәlif tәbii tikinti materialları yataqları әlaqәdardır.
