XƏZRİ, B a k ı n o r d u – Azәrb. Resp.-nın Abşeron y-a-nda vә onun әtraf zonasında әsәn güclü şimal külәyi. Xәzәr dәnizi tәrәfdәn әsdiyi üçün X. adlanır. Sürәti 10 m/san-dәn çox olur, bәzәn 40–42 m/san-yә çatır. Adәtәn, 1–3 sutka, bәzәn 1 hәftәyәdәk davam edir. İldә 100 dәfәyәdәk tәkrarlanır; bütün fәsillәrdә müşahidә edilir X.-nin әmәlә gәlmәsi Abşeron y-a vә ona yaxın sahәlәr üzәrindә inkişaf edәn müxtәlif növ atm. proseslәri vә әrazinin fizikicoğrafi xüsusiyyәtlәri ilә әlaqәdardır. Baş Qafqaz silsilәsi şm.-dan gәlәn soyuq hava kütlәsinin qarşısını kәsәrәk, onun burada toplanmasına şәrait yaradır. Hәmin hava kütlәsi silsilәni aşıb keçә bilmәdiyindәn onu ş.-dәn dolanaraq Xәzәrin q. sahili boyunca dar zonada güclü axınla Abşeron ya.-na tәrәf sıxışdırılır. Yarımadanın relyefi külәyin sürәtinin daha da artmasına zәmin yaradır. Yarımadadan c.-da axın sahәsi genişlәndiyindәn külәk zәiflәyir. Qüvvәtli X. tәsәrrüfat fәaliyyәtini pozur, dәnizdә iri dalğalar (hünd. 10–11 m-әdәk), güclü axınlar yaradır, dәniz nәql.-na vә hidrotexniki qurğulara zәrәr verir. X. havanı kәskin dәyişdirir, qışda havanı soyudur, bәzәn çoxlu qar yağmasına, çovğuna sәbәb olur, yayda havanı xeyli sәrinlәdir, hәrdәnbir yağıntı gәtirir. X. zamanı Bakı vә Sumqayıt şәhәrlәrinin havası zәrәrli qaz vә tüstüdәn tәmizlәnir. X. böyük külәk enerjisinә malikdir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XƏZRİ, B a k ı n o r d u
XƏZRİ, B a k ı n o r d u – Azәrb. Resp.-nın Abşeron y-a-nda vә onun әtraf zonasında әsәn güclü şimal külәyi. Xәzәr dәnizi tәrәfdәn әsdiyi üçün X. adlanır. Sürәti 10 m/san-dәn çox olur, bәzәn 40–42 m/san-yә çatır. Adәtәn, 1–3 sutka, bәzәn 1 hәftәyәdәk davam edir. İldә 100 dәfәyәdәk tәkrarlanır; bütün fәsillәrdә müşahidә edilir X.-nin әmәlә gәlmәsi Abşeron y-a vә ona yaxın sahәlәr üzәrindә inkişaf edәn müxtәlif növ atm. proseslәri vә әrazinin fizikicoğrafi xüsusiyyәtlәri ilә әlaqәdardır. Baş Qafqaz silsilәsi şm.-dan gәlәn soyuq hava kütlәsinin qarşısını kәsәrәk, onun burada toplanmasına şәrait yaradır. Hәmin hava kütlәsi silsilәni aşıb keçә bilmәdiyindәn onu ş.-dәn dolanaraq Xәzәrin q. sahili boyunca dar zonada güclü axınla Abşeron ya.-na tәrәf sıxışdırılır. Yarımadanın relyefi külәyin sürәtinin daha da artmasına zәmin yaradır. Yarımadadan c.-da axın sahәsi genişlәndiyindәn külәk zәiflәyir. Qüvvәtli X. tәsәrrüfat fәaliyyәtini pozur, dәnizdә iri dalğalar (hünd. 10–11 m-әdәk), güclü axınlar yaradır, dәniz nәql.-na vә hidrotexniki qurğulara zәrәr verir. X. havanı kәskin dәyişdirir, qışda havanı soyudur, bәzәn çoxlu qar yağmasına, çovğuna sәbәb olur, yayda havanı xeyli sәrinlәdir, hәrdәnbir yağıntı gәtirir. X. zamanı Bakı vә Sumqayıt şәhәrlәrinin havası zәrәrli qaz vә tüstüdәn tәmizlәnir. X. böyük külәk enerjisinә malikdir.
XƏZRİ, B a k ı n o r d u
XƏZRİ, B a k ı n o r d u – Azәrb. Resp.-nın Abşeron y-a-nda vә onun әtraf zonasında әsәn güclü şimal külәyi. Xәzәr dәnizi tәrәfdәn әsdiyi üçün X. adlanır. Sürәti 10 m/san-dәn çox olur, bәzәn 40–42 m/san-yә çatır. Adәtәn, 1–3 sutka, bәzәn 1 hәftәyәdәk davam edir. İldә 100 dәfәyәdәk tәkrarlanır; bütün fәsillәrdә müşahidә edilir X.-nin әmәlә gәlmәsi Abşeron y-a vә ona yaxın sahәlәr üzәrindә inkişaf edәn müxtәlif növ atm. proseslәri vә әrazinin fizikicoğrafi xüsusiyyәtlәri ilә әlaqәdardır. Baş Qafqaz silsilәsi şm.-dan gәlәn soyuq hava kütlәsinin qarşısını kәsәrәk, onun burada toplanmasına şәrait yaradır. Hәmin hava kütlәsi silsilәni aşıb keçә bilmәdiyindәn onu ş.-dәn dolanaraq Xәzәrin q. sahili boyunca dar zonada güclü axınla Abşeron ya.-na tәrәf sıxışdırılır. Yarımadanın relyefi külәyin sürәtinin daha da artmasına zәmin yaradır. Yarımadadan c.-da axın sahәsi genişlәndiyindәn külәk zәiflәyir. Qüvvәtli X. tәsәrrüfat fәaliyyәtini pozur, dәnizdә iri dalğalar (hünd. 10–11 m-әdәk), güclü axınlar yaradır, dәniz nәql.-na vә hidrotexniki qurğulara zәrәr verir. X. havanı kәskin dәyişdirir, qışda havanı soyudur, bәzәn çoxlu qar yağmasına, çovğuna sәbәb olur, yayda havanı xeyli sәrinlәdir, hәrdәnbir yağıntı gәtirir. X. zamanı Bakı vә Sumqayıt şәhәrlәrinin havası zәrәrli qaz vә tüstüdәn tәmizlәnir. X. böyük külәk enerjisinә malikdir.
