XINAÇİÇƏYİ, b a l z a m i n (Impatiens) – balzaminkimilәr fәsilәsindәn bir vә çoxillik ot cinsi. Saplağı lәtli, yarımşәffafdır. Yarpaqları sadә, növbәli, qarşı-qarşıya vә ya köbәşәkillidir. Çiçәklәri parlaq rәngli olub, tәk-tәk vә ya az çiçәkli fırçada toplanmışdır, qoltuqda yerlәşir, ziqomorf, bәzәn kleystoqamdır. Meyvәlәri şirәli qozalardır, yetişәndә әn xırda silkәlәnmәdәn vә ya toxunmadan açılır vә spiralvari burularaq toxumlarını sәpәlәyir. 700-ә qәdәr növü vardır, әsasәn Asiya vә Afrikanın tropiklәrindә, az bir hissәsi Avropada vә Amerikada yayılmışdır. Azәrb.-da yabanı halda bir növü – adi X. (I. noli-tangere) Böyük vә Kiçik Qafqazda, yuxarı dağ qurşaqlarınadәk, sıx meşәlәrdә, rütubәtli yerlәrdә yayılmışdır. Mәlhәm X. (I. balsamina), Uoller X. (I. waleriana), hәmçinin çoxsaylı hibrid formalar otaq şәraitindә vә açıq torpaqda becәrilir (әsasәn çoxlәçәkli çiçәklәri olan bir çox sortları). Azәrb.-da mәlhәm X. bәzәk bitkisi kimi yetişdirilir. Bәzi X. növlәri dәrman bitkilәridir, әsasәn xalq tәbabәtindә istifadә olunur.
Adi xınaçiçәyi (Impatiens noli-tangere).
