XIRDALAN – Azәrb. Resp.-nın Abşeron r-nunda şәhәr (1936–2006 illәrdә ştq.). Abşeron r-nunun mәrkәzi (1963 ildәn). Bakıdan 12 km aralı, Abşeron y-a-ndadır. Avtomobil vә d.y.-ları qovşağı. Əh. 100,2 min (2019).
Bakının qәdim yaşayış mәskәnlәrindәndir. Toponim türk dillәrindәki xırda (xurt/qurd) yaşayış mәntәqәsi, yurd, mәskәn vә alan komponentlәrindәn ibarәtdir, “alanların mәskәni” mәnasındadır. Yerli sakinlәr kәndin adını çox vaxt “xırdalı” şәklindә tәlәffüz edirlәr (yәni “xır, bostan yerinin arxası”). Digәr ehtimallara görә, bu yerin adı “xur” – günәş sözü ilә bağlıdır, “görünmәmiş od, atәş” kimi izah olunur vә atәşpәrәstliklә әlaqәlәndirilir. 1936 ildә şәhәr tipli qәsәbә statusunu almışdır. 1930– 40-cı illәrdә Binәqәdi r-nunun, 1950-ci illәrin birinci yarısında Maştağa r-nunun, 1950–60-cı illәrdә yenidәn Binәqәdi r-nunun tәrkibindә olmuş, 1963 ildәn Abşeron r-nunun mәrkәzidir. 2006 ildә şәhәr statusunu almışdır. Tarixi abidәlәrdәn 12–17 әsrlәrә aid yaşayış yeri, mәscid (18 әsr), ovdan vә hamam var.
Şәhәrdә mәktәbәqәdәr tәhsil müәssisәsi, 10 ümumtәhsil mәktәbi, musiqi mәktәbi, orta ixtisas tәhsili müәssisәsi vә 2 mәktәbdәnkәnar tәhsil müәssisәsi fәaliyyәt göstәrir. 2 kitabxana, muzey, mәdәniyyәt evi, 2 idman meydançası, 7 park var.
Şәhәrdә 20 sәnaye müәssisәsi fәaliyyәt göstәrir. Ən irilәri: Carlsberg Azerbaijan şirkәtinin pivә z-du (“Xırdalan” brendi), Xırdalan Şәrab MMC, Xırdalan Çörәk zdu, Xırdalan Karton f-ki, Garant İnşaat Sәnaye MMC. “Xırdalan” vә “Əliağa Vahid” elektrik enerjisi yarımstansiyaları var.
Xırdalan ş. Abşeron Rayon İcra hakimiyyәtinin binası.
Xırdalan ş. Musiqi mәktәbi.
