XİBİN APATİT-NEFELİN YATAQLARI – RF-nin Murmansk vil.-ndә, Kola y-andadır. Fosfat xammalının keyfiyyәtinә vә ehtiyatına görә nәhәng yataqdır. İlk yataqlar (Rasvumçorrsk, Kukisvumçorrsk, Yuksporsk) 1925–27 illәrdә A.Y.Fersmanın ekspedisiyası tәrәfindәn kәşf edilmişdir. 1930 ildәn istismar olunur. Hasilat açıq vә yeraltı üsullarla aparılır. P2O5-in kәşf olunmuş ehtiyatı 800 mln. t-dan çoxdur; onun filiz lәrdәki miqdarı 7,5–17,5%-dir. Tektonik planda yataqlar Baltika qalxanının şm.-ş. hissәsindәdir vә Xibin qәlәvi massivi ilә әla qәdardır. Sah. 1300 km2-dәn çoxdur. Hәr bir yatağın uz. 2–3 km-dir. Filizlәr orta qalınlığı 80 m-ә çatan layvarı vә linzavarı cismlәr şәklindәdir. Əsas faydalı komponentlәr apatitdә: P, Sr, F, nadir torpaq elementlәr; nefelindә: Al, K, Na, Ga, Rb, Cs; sfendә: Ti, Sr, Nb; titan-maqnetitdә: Fe, Ti, V-dur. Hasilat mәrkәzi Kirovsk ş.-dir.










