XİRQƏ ( لخرقة – yamaqlı vә köhnә paltar) – sufilәrin vә tәriqәt ardıcıllarının üst geyimi. İlk dövrlәrdә zahid vә sufilәrin, tәriqәtlәrin tәşәkkülündәn sonra isә tәriqәt ardıcıllarının zöhd vә tәqva rәmzi kimi geyindiklәri X.-nin forması zamana, mәkana vә tәriqәtlәrә görә dәyişmiş, müxtәlif növlәri yaranmışdır. X. dizә qәdәr, yaxud daha qısa, qolları geniş, boyun hissәsi yaxasız, ön tәrәfdәn yuxarıdan aşağıya doğru ilgәkli düymә ilә bağlanan astarlı geyimdir.
7–8 әsrlәrdә yaşamış bәzi zahidlәr yun әba (“suf”) geyinmişlәr (“sufi” sözünün mәnşәyinә dair mülahizәlәrdәn biri sufla bağlıdır). Sufilәrin 9 әsrdә X. (mürәqqә) geyindiklәri barәdә rәvayәtlәr var. Tәsәvvüf tarixindә ilk dәfә X. geyinәn vә bunu müridlәrinә dә tәtbiq edәn Əbu Bәkr әşŞibli (10 әsr) olmuşdur. X. 9 әsrdәn etibarәn sufilәr arasında sürәtlә yayılmış, Əbu Nәsr Sәrrac vә Əbu Talib әl-Mәkki X. geyin mәnin әhәmiyyәtini vurğulamışlar. Əbül qasım Quşeyri X. mövzusuna toxunmuş, sonralar Hücviri mövzunu “Kәşfülmәhcub” da geniş şәkildә işlәmiş, bu haqda ayrıca “Əsrarül-xirәq vәl-mülәvvәnat” adlı әsәr yazmışdır. Hücviridәn sonra X. mövzusunu müfәssәl işlәyәn Ş.Sührәvәrdi olmuşdur (“Əvarifül-mәarif”). Fütüvvәtnamәlәrdә dә X. vә әba haqqında mәlumat verilmişdir. Mәhәmmәd peyğәmbәrin әhlibeyti öz әbası altına alması, şair Kәәb ibn Züheyrә öz X.-sini vermәsi, Quranda Yusif peyğәmbәrin köynәyi barәdә әhvalat vә s. tәsәvvüfdә X. geyinmә әnәnәsinin әsasını tәşkil etmiş, tәriqәtin bütün qaydalarına tabe olmağın rәmzinә çevrilmişdir. Tәriqәt әnәnәsindә mürşidin müridә X. geyindirmәsi onun tәliminin başa çatdığını simvolizә edirdi.
