XİTÓN (yun. χιτών) – Qәdim Yunanıstanda kişi vә qadın geyimi.
Qadınlarda X.-un әn arxaik forması dori tipli X.-dur (peplos). Tәqr. e.ә. 6 әsrin ortalarından İoniyadan mәnimsәnilmiş kәtan X. yun parçadan olan dori tipli X.-u sıxışdırdı (afinalı qadınların X. tipini әvәzlәmәlәri haqqında әfsanәni Herodot qeyd etmişdir – 5.88). Kәtan parçadan olan iki qumaşdan (çox vaxt açıq rәngli) ibarәt İoniya X.-unun eni peplosla eyni olub, 2/3 hissәsi yanlardan, 1/3 hissәsi hәr iki çiyin üzәrindә bağlanaraq (bәzәn yuxarıdan sancaqlanırdı) boğaz vә qollar üçün dәlik әmәlә gәtirirdi; X. peplos kimi adәtәn beldәn (e.ә. 4 әsrdәn bәzәn iki yerdәn – sinәnin altından vә beldәn) kәmәrlә (kolpos; κόλπος) bağlanır, yaxud bәdәnә çarpaz sarınırdı; çox vaxt üst hissәdәn bәndlәnir, yaxud kiçik qırçınlarla boyun әtrafına toplanırdı. Bәzәn iki X. geyinilirdi, bu zaman üstdәn geyinilәn X. (χιτωνίσκος) qısa vә daha yüngül parçadan olurdu.
Ekzomis (tunika) geyinmiş gәnc. Paros mәrmәri.
“Horti Lamiani” villasında tapılmış e.ә. 4 әsrә aid
“Horti Lamiani” villasında tapılmış e.ә. 4 әsrә aid
yunan orijinalının surәti.

Arabaçı. Tunc. E.ә. 470 il. Delfa arxeoloji muzeyi.
Kişilәrin geyindiklәri X.-un uzunluğu dizә, yaxud baldıradәk olurdu. Hoplitlәr onu zirehin altından geyinirdilәr. Adәtәn bir çiyni açıq, qısa yun X. (eksomida) iş geyimi idi (qısa X.-da hәmçinin amazonlar vә Artemida tәsvir olunurdu). Arxaik dövrdә kişilәr tәmtәraqlı geyim kimi kәtan parçadan olan uzun İoniya X.-u geyinirdilәr; e.ә. 5 әsrdәn X. kahinlәrin, musiqiçilәrin, döyüş arabası arabaçılarının geyimi kimi saxlanılmışdı, Dionis vә Apollon Kifaredin tәsvirlәri üçün sәciyyәvi idi.
Yunan X.-u qolsuz olurdu. Qollu X. (χεριδωτός) barbarların geyimi hesab edilirdi; e.ә. 5 әsrdәn yunanların gündәlik hәyatında da yayılmağa başlamışdı.
X., adәtәn, bürüncәklә (palli, gimati) geyinilirdi.










