XLAMİDİOZLAR – insanda vә heyvanlar da xlamidiyaların törәtdiyi infeksion xәstәliklәr qrupu. X.-a antroponozlar vә zoonozlar daxildir. Antroponoz X.-a traxoma, zöhrәvi limfoqranulema, yenidoğulmuşlarda sәtәlcәm vә s.; zoonoz X.-a ornitoz, sәtәlcәm, konyunktivit vә s. aiddir. Sidikcinsiyyәt sisteminin xlamidiyalarla zәdәlәnmәsi kişilәrdә – uretrit, prostatit, epididimit, qadınlarda – uretrit, servisit, adneksit, endometrit törәdir. Cinsiyyәt orqanları xlamidiozlu olan doğmuş qadınlar yenidoğulmuşlarda infeksiya törәdicisi (konyunktivit, bronxit, sәtәlcәm vә s.) mәnbәyidir. Zoonozlu X. xlamidiyalarla yoluxmuş quşlara vә qaramala qulluqedәn adamlarda daha çox yayılmışdır.
K.t. heyvanlarının bütün әsas növlәri, hәmçinin quşlar, itlәr, pişiklәr X.-a hәssasdırlar. Heyvanlarda X. yaşamağa qabil olmayan, yaxud zәif balanın doğulması, eyni zamanda sürünün ana hissәsindә boğaz inәk, qoyun, keçi, donuz vә atların bala salması ilә sәciyyәlәnir. İnfeksiya törәdicisinin mәnbәyi xәstә heyvanlar vә quşlardır; burun keçәcәklәrindәn axan sekretlә, öskürәk zamanı, süd, sidik, nәcis vә sperma ilә (abort edilmiş döllәrlә, cinsiyyәt orqanlarından axan ifrazatla xüsusilә intensiv olur) patogen ifrazı infeksiya törәdicisi mәnbәyidir. Yoluxma, әsasәn, ali mentar vә aerogen yolla baş verir. Dölün yoluxması bәtndaxili, doğulma vaxtı, bala ağız südü vә südlә qidalandıqda baş verir. Diaqnoz kliniki, virusoloji, mikroskopik, seroloji (xlamidiyalı ifrazatın әkilmәsi vacibdir) yoxlamaların vә yarılmanın nәticәlәri әsasın da qoyulur. M ü a l i c ә s i: antibiotiklәrlә, profilaktik mәqsәdlә heyvanların orqanizminin müqavimәtinin qeyri-spesifik rezistentliyini stimullaşdıran immun zәrdablar vә preparatlarla aparılır. K.t. heyvanlarının X.-ı hәr yerdә qeydә alınır vә tәsәrrüfatlara ciddi iqtisadi zәrәr vururlar. M ü b a r i z ә t ә d b i r l ә r i. tәsәrrüfatda X. aşkarlandıqda ona mәhdudiyyәt qoyulur vә müvafiq sanitar-epidemioloji tәdbirlәr görülür.
