XLORATLAR − xlorat turşusunun duzları. Rәngsiz, kristal maddәlәrdir. Əksәr X.-lar suda vә bәzi polyar üzvi hәlledicәlәrdә hәll olur. Otaq temp-runda bәrk halda davamlıdır, qızdırıldıqda vә ya katalizatorun (Fe, Mn vә başqa duzları) iştirakı ilә parçalanır vә oksigen ayrılır. Hәm mәhlulda, hәm dә bәrk halda qüvvәtli oksidlәşdiricilәrdir; X.-ın kükürd, karbon vә digәr asan oksidlәşәn maddәlәrlә qarışıqları zәrbәdәn vә sürәtlә qızdırıldıqda partlayır. Əksәr metalların X.-ı hidratlar şәklindә mәlumdur; qәlәvi vә qәlәvi-torpaq metalların, gümüşün, qurğuşunun, talliumun X.-ları susuz halda ayrılıb. Dәyişkәn valentli metalların X.-ları, bir qayda olaraq davamsızdır vә partlayışla parçalanmağa meyillidir. Natrium, kalium, kalsium, maqneziumun X.-ı sәnaye miqyasında istehsal olunur. Natrium-xlorat natrium-xloridin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alınır; kalium-xlorat KClO3 (bertole duzu) natrium-xloratın kalium-xloridlә mübadilә parçalanmasından alınır. X. sellüloz-kağız sәnayesindә ağardıcı kimi işlәnәn xlordioksidin alınmasında, perxloratların istehsalında, pirotexniki qarışıqlarda istifadә edilir. Çox zәhәrlidir, qanın hemoqlobinini oksidlәşdirib methemoqlobinә çevirir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XLORATLAR
XLORATLAR − xlorat turşusunun duzları. Rәngsiz, kristal maddәlәrdir. Əksәr X.-lar suda vә bәzi polyar üzvi hәlledicәlәrdә hәll olur. Otaq temp-runda bәrk halda davamlıdır, qızdırıldıqda vә ya katalizatorun (Fe, Mn vә başqa duzları) iştirakı ilә parçalanır vә oksigen ayrılır. Hәm mәhlulda, hәm dә bәrk halda qüvvәtli oksidlәşdiricilәrdir; X.-ın kükürd, karbon vә digәr asan oksidlәşәn maddәlәrlә qarışıqları zәrbәdәn vә sürәtlә qızdırıldıqda partlayır. Əksәr metalların X.-ı hidratlar şәklindә mәlumdur; qәlәvi vә qәlәvi-torpaq metalların, gümüşün, qurğuşunun, talliumun X.-ları susuz halda ayrılıb. Dәyişkәn valentli metalların X.-ları, bir qayda olaraq davamsızdır vә partlayışla parçalanmağa meyillidir. Natrium, kalium, kalsium, maqneziumun X.-ı sәnaye miqyasında istehsal olunur. Natrium-xlorat natrium-xloridin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alınır; kalium-xlorat KClO3 (bertole duzu) natrium-xloratın kalium-xloridlә mübadilә parçalanmasından alınır. X. sellüloz-kağız sәnayesindә ağardıcı kimi işlәnәn xlordioksidin alınmasında, perxloratların istehsalında, pirotexniki qarışıqlarda istifadә edilir. Çox zәhәrlidir, qanın hemoqlobinini oksidlәşdirib methemoqlobinә çevirir.
XLORATLAR
XLORATLAR − xlorat turşusunun duzları. Rәngsiz, kristal maddәlәrdir. Əksәr X.-lar suda vә bәzi polyar üzvi hәlledicәlәrdә hәll olur. Otaq temp-runda bәrk halda davamlıdır, qızdırıldıqda vә ya katalizatorun (Fe, Mn vә başqa duzları) iştirakı ilә parçalanır vә oksigen ayrılır. Hәm mәhlulda, hәm dә bәrk halda qüvvәtli oksidlәşdiricilәrdir; X.-ın kükürd, karbon vә digәr asan oksidlәşәn maddәlәrlә qarışıqları zәrbәdәn vә sürәtlә qızdırıldıqda partlayır. Əksәr metalların X.-ı hidratlar şәklindә mәlumdur; qәlәvi vә qәlәvi-torpaq metalların, gümüşün, qurğuşunun, talliumun X.-ları susuz halda ayrılıb. Dәyişkәn valentli metalların X.-ları, bir qayda olaraq davamsızdır vә partlayışla parçalanmağa meyillidir. Natrium, kalium, kalsium, maqneziumun X.-ı sәnaye miqyasında istehsal olunur. Natrium-xlorat natrium-xloridin sulu mәhlullarının elektrolizindәn alınır; kalium-xlorat KClO3 (bertole duzu) natrium-xloratın kalium-xloridlә mübadilә parçalanmasından alınır. X. sellüloz-kağız sәnayesindә ağardıcı kimi işlәnәn xlordioksidin alınmasında, perxloratların istehsalında, pirotexniki qarışıqlarda istifadә edilir. Çox zәhәrlidir, qanın hemoqlobinini oksidlәşdirib methemoqlobinә çevirir.
