XLORİD TURŞUSU (lat. spiritus salis − ruh duzu) – hidrogen-xloridin HCl sulu mәhlulu; birәsaslı qüvvәtli qeyri-üzvi turşu; kimya sәnayesinin çoxtonnajlı mәhsulu.
X.t. kәskin iyli, rәngsiz mayedir. X.t.-nun maksimum qatılığı 40,00%; sıxlığı 1198kq⁄m3-dır. X.t kimyәvi çox aktivdir. Mәnfi elektrod potensialı olan bütün metalları H2 çıxarmaqla hәll edir vә duzlar (xloridlәr) әmәlә gәtirir, bir çox metalların oksidlәri vә hidroksidlәri ilә duzlar әmәlә gәtirir, fosfatlar, silikatlar, boratlar vә s. duzlardan sәrbәst turşuları çıxarır. X.t.-nun qüvvәtli oksidlәşdiricilәrlә qarşılıqlı tәsirindәn qaz şәklindә xlor ayrılır.
X.t.-nun müasir istehsalı (sintetik, abqaz, reaktiv) HCl-un su ilә absorbsiyasından ibarәtdir. Absorbsiya istiliyinin ötürülmә üsulundan asılı olaraq izotermik, adiabatik vә kombinasiya olunmuş proseslәr ayırd edilir.
X.t. metal xloridlәrinin alınmasında, metal sәthlәrin aşılanmasında, qabların sәthinin, neft vә qaz quyularının karbonatlardan tәmizlәnmәsindә, filizlәrin emalında üzvi mәhsulların istehsalında vә s. istifadә edilir. Tibbi praktikada duru X.t. mәdә şirәsinin turşuluğunun az olması ilә әlaqәdәr xәstәliklәr zamanı işlәdilir.
Qatı X.t. selikli qişa tәbәqәsindә qüvvәtli yanıqlar әmәlә gәtirir, dişlәri dağıdır.
