XLORLAŞDIRMA, r ә n g l i m e t a l l u r g i y a d a – tәrkibindә rәngli metallar olan materialla xlorlayıcı agentin (Cl2, CCl4, HCl, NH4Cl vә s.), әsasәn, qızdırılma zamanı qarşılıqlı tәsiri. Ti, Zr, Hf, Nb, Ta, nadir-torpaq elementlәri vә s.-nin alınma texnologiyalarında tәtbiq olunur; ilkin kompleks (mәs., zirkon, loparit konsentratı, titan posası) vә texnogen (ferroniobium, ifratkeçiricilәr – Nb3Sn vә s. istehsalı tullantıları) xammaldan qiymәtli tәrkib hissәlәrini tam hәcmdә vә sonradan emal edilmәk üçün әlverişli formada çıxarmağa imkan verir. Tәrkibindә Nb, Ta, Ti, Nd, La, Ce, Pr, Nd, Sm, Eu olan loparit konsentratının X.-sı sәnayedә 1971 ildәn tәtbiq edilir. X. xlorator aparatında hәyata keçirilir. Xlorlaşdırıcı reagentlә bağlı proseslәrin qapalı olması (xlorun başlanğıc mәrhәlәyә qaytarılması) X. üçün sәciyyәvidir. X. duz (kalium, natrium vә kalsium xloridlәr) әrintilәrindә, sulu, yaxud üzvi mәhlullarda hәlledicilәrin iştirakı olmadan aparılır. X. proseslәri ikili (metal – xlor) vә üçlü (metal – oksigen – xlor) sistemlәrin p–T–x hal diaqramlarının öyrәnilmәsi vә analizinә әsaslanır. X.-dan istifadә etmәklә titan tәrkibli xammalın emalı yüksәkkeyfiyyәtli titan süngәrinin alınmasının yeganә sәnaye üsuludur. Platin qrup metalların emalı texnologiyasında su mәhlullarında X. – hidroxlorlaşdırma tәtbiq olunur.










