XLORSİRKƏ TURŞULARI − sirkә turşusunun xlorlu törәmәlәri. Mono xlor sirkә ClCH2COOH (hiqroskopik rәng siz kristal maddә, tәr. 62,3°C), dixlorsirkә Cl2CHCOOH (rәng siz maye, tqayn.194°C) vә trixlorsirkә CCl3COOH (hiqroskopik rәngsiz kristal maddә, tәr. 57,4°C) turşularına ayrılır. Suda, spirtdә, asetonda vә efirdә hәll olur. Turşuluq xassәlәri sirkә turşusundan daha qüvvәtlidir. ClCH2COOH nukleofil әvәzetmә reaksiyalarına Cl atomu üzrә daxil olur. X.t. karbon turşularının xassәlәrini göstәrir. ClCH2COOH sirkә turşusunun katalitik xlorlaşması vә trixloretilenin 90−93%-li H2SO4 tәsiri ilә hidratlaşmasından alınır; Cl2CHCOOH vә CCl3COOH sirkә turşusunun vә ya ClCH2COOH-un xlorlaşması, xloralın nitrat turşusu ilә oksidlәşmәsindәn alınır. Pestisidlәrin, boyaq maddәlәrinin, әczaçılıq preparatlarının vә s. sintezi üçün tәtbiq edilir. Az zәhәrlidir, selikli qişanı, dәrini qıcıqlandırır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – XMELNİTSKİ
XLORSİRKƏ TURŞULARI
XLORSİRKƏ TURŞULARI − sirkә turşusunun xlorlu törәmәlәri. Mono xlor sirkә ClCH2COOH (hiqroskopik rәng siz kristal maddә, tәr. 62,3°C), dixlorsirkә Cl2CHCOOH (rәng siz maye, tqayn.194°C) vә trixlorsirkә CCl3COOH (hiqroskopik rәngsiz kristal maddә, tәr. 57,4°C) turşularına ayrılır. Suda, spirtdә, asetonda vә efirdә hәll olur. Turşuluq xassәlәri sirkә turşusundan daha qüvvәtlidir. ClCH2COOH nukleofil әvәzetmә reaksiyalarına Cl atomu üzrә daxil olur. X.t. karbon turşularının xassәlәrini göstәrir. ClCH2COOH sirkә turşusunun katalitik xlorlaşması vә trixloretilenin 90−93%-li H2SO4 tәsiri ilә hidratlaşmasından alınır; Cl2CHCOOH vә CCl3COOH sirkә turşusunun vә ya ClCH2COOH-un xlorlaşması, xloralın nitrat turşusu ilә oksidlәşmәsindәn alınır. Pestisidlәrin, boyaq maddәlәrinin, әczaçılıq preparatlarının vә s. sintezi üçün tәtbiq edilir. Az zәhәrlidir, selikli qişanı, dәrini qıcıqlandırır.
XLORSİRKƏ TURŞULARI
XLORSİRKƏ TURŞULARI − sirkә turşusunun xlorlu törәmәlәri. Mono xlor sirkә ClCH2COOH (hiqroskopik rәng siz kristal maddә, tәr. 62,3°C), dixlorsirkә Cl2CHCOOH (rәng siz maye, tqayn.194°C) vә trixlorsirkә CCl3COOH (hiqroskopik rәngsiz kristal maddә, tәr. 57,4°C) turşularına ayrılır. Suda, spirtdә, asetonda vә efirdә hәll olur. Turşuluq xassәlәri sirkә turşusundan daha qüvvәtlidir. ClCH2COOH nukleofil әvәzetmә reaksiyalarına Cl atomu üzrә daxil olur. X.t. karbon turşularının xassәlәrini göstәrir. ClCH2COOH sirkә turşusunun katalitik xlorlaşması vә trixloretilenin 90−93%-li H2SO4 tәsiri ilә hidratlaşmasından alınır; Cl2CHCOOH vә CCl3COOH sirkә turşusunun vә ya ClCH2COOH-un xlorlaşması, xloralın nitrat turşusu ilә oksidlәşmәsindәn alınır. Pestisidlәrin, boyaq maddәlәrinin, әczaçılıq preparatlarının vә s. sintezi üçün tәtbiq edilir. Az zәhәrlidir, selikli qişanı, dәrini qıcıqlandırır.
