XOXLÁÇ – Rusiyanın indiki Novo çerkassk ş. әtrafında aşkarlanmış 1 әsrin ikinci yarısı – 2 әsrin әvvәllәrinә aid kurqan. 1864 ildә qeydә alınmışdır, diametri 42 m-dәn çox, hünd. 3,6 m-dir. Qazıntılar nәticәsindә “Novoçerkassk dәfinәsi”ndәn mәrkәzindә xiton geyinmiş, başında bir cüt yırtıcı quş tәsvirli tac olan qadın büstü, yuxarısında ağac, maral, keçi, quş tәsvirlәri, aşağısında asmaları olan oynaqlı diadema; Erot fiquru; fantastik varlıqların tәsvir olunduğu sinәbәnd; canavar tәsvirli iki burma qolbaq; üzәrindә “iztirab” sәhnәlәri olan 4 kosmetik şüşә; iki qәdәh; çoxsaylı tikmә, muncuq (qranat, firuzә, ametist, mirvari, mәrcan, şüşә haşiyәli olmaqla hamısı qızıldan); gümüşdәn Roma qabları, çәrçivәlәr; şüşә muncuqlar, pәncәşәkilli vә aşağı hissәsi insan ayağı formasında keramik hәmayillәr tapılmışdır. X.-dan, Volqa vә Don çayarasındakı Jutovo kurqanlarından, Don sahilindәki Kobyakovo, Daçi, Sodovıdan, Dnestr sahilindәki Poroqlardan vә s.-dәn tapılmış sarmatların polixrom heyvani üslubuna mәxsus әşyalar (polixrom üslubun “qızıl-firuzә” variantı kimi dә ehtimal olunur) orta sarmat mәdәniyyәti vә köçәrilәrin (fәrziyyәlәrdәn birinә görә alanların) şәrqdәn köçü ilә әlaqәlәndirilir. X. “çar” nәslindәn olan, yaxud kahin qadına mәxsus dәfn yeri hesab edilir.
Xoxlaç kurqanından tapılmış bilәrzik.
Qızıl, daş-qaş. Azov muzey-qoruğu (RF).
Qızıl, daş-qaş. Azov muzey-qoruğu (RF).
Xoxlaç kurqanından tapılmış diadema.
Qızıl, daş-qaş, şüşә. Ermitaj.
Qızıl, daş-qaş, şüşә. Ermitaj.
