XOLESTERİN, x o l e s t r o l – steroidlәr sinfindәn doymamış spirt. Heyvanların çox mühüm sterini; bitkilәrdә (әsasәn, toxum yağında vә tozcuqda) onun miqdarı çox deyildir. Buğumayaqlılar, halqalı qurdlar, dәri sitikanlılar, akulalar vә bәzi mikroorqanizmlәr qida ilә daxil olan X.-i istifadә edir. Ali onurğalılar vә bir çox molyusklar X. sintez edir; onurğalılarda o, sinir toxumasında, qara ciyәrdә (X.-i biosintez edәn әsas orqan), böyrәküstü vәzilәrdә, erotrositlәrdә, süddә vә yumurta sarısında olur.Qan plazmasındakı müxtәlif sıxlıqlı lipoproteinlәrin tәrkibindә X. ali yağ turşuları ilә mürәkkәb efirlәr şәklindә olub, onların daşınmasına xidmәt edir. X. heyvan hüceyrәlәrinin biol. membranın ayrılmaz komponentidir; o, fosfolipidlәrlә birlikdә onların seçici keçiriciliyini tәmin edir, membranla әlaqәdar fermentlәrin aktivliyini nizamlayır. Buğumayaqlılarda X. qabıqdәyişmә hormonlarının – ekdizonların biosintezi üçün istifadә olunur; onurğalılarda progesterona (ciftdә, toxumluqlarda, sarı cismdә vә böyrәküstü vәzilәrdә) yaxud öd turşularına, spirtlәrә vә xolekal siferola çevrilir. Bәzi heyvanların orqanizmdә X.-in sәviyyәsi әks-tәsir prinsipi ilә nizamlanır. İnsanda bu mexanizm yoxdur; yağlarla zәngin olan qidalanma zamanı qanda X.-in miqdarı kәskin artır, bu da qara ciyәrin piylәnmәsinә, ödün hәddәn artıq әmәlә gәlmәsinә vә öddaşı xәstәliyinin inkişaf etmәsinә (öd daşları 90% X.-dәn ibarәt ola bilәr), eyni zamanda X.-in lipoproteinlәrin (aterosklerotik düyünlәrin) tәrkibindә qan damarlar divarlarına çökmәsinә vә aterosklerozun inkişaf etmәsinә sәbәb olur. X. orqanizmdәn әsasәn, nәcislә xaric olur. Əczaçılıq sәnayesindә X.-dәn steroid hormon preparatları vә D vitamini sintez olunur. X.-in әsas mәnbәyi buynuzlu heyvanların onurğa beynidir.
