XOLİNOMİMETİK DƏRMANLAR – müxtәlif kimyәvi strukturlu farmakoloji maddәlәr; tәsiri, әsasәn, asetilxolinin tәsir effekti ilә uyğun gәlir. Müxtәlif xolino reseptorlara tәsirinә görә m vә n.-X.d. ayırd edilir. m-X.d. tәsirinә görә muskarinә – bәzi zәhәrli göbәlәk növlәrinin alkaloidinә oxşardır. Onlar postqanqlionar xolinergik liflәrin sonlarında yerlәşәn orqanlarının effektor (icraçı) m-xolinoreseptorlarını oyadır vә bronxların әzәlәlәrinin yığılmasını, damaların genişlәnmәsini, nәbzin sürәtinin azalmasını, bәbәklәrin daralmasını, ağızsuyu, tәr, gözyaşı, hәzm vәzilәri sekresiyasının güclәnmәsini törәdir. m-X.d.-a pilokarpin vә s. aiddir, n-X.d. nikotinәoxşar tәsir göstәrir, yәni simpatik vә parasimpatik qanqliyaların n-xolinoreseptorlarını, böyrәküstü vәzilәrin beyin qatını, hipofizi, skelet әzәlәlәrini oyandırır. n-X.d. üçün kiçik dozalada oyadıcı, böyük dozalarda isә boğucu tәsir sәciyyәvidir. n-X.d.-a lobelin, sitizin, anabazin vә s. aiddir. Bәzi X.d. hematoensefalik baryerdәn keçәrәk sinir impulslarının MSS-ә verilmәsini yüngüllәşdirir. Buna әsasәn mәrkәzi n vә m-xoli noreseptorlar vә müvafiq olaraq n vә m-X.d ayırd edilir. Tibdә m-X.d. bağırsaqların vә sidik kisәsinin atoniyasının aradan qaldırılması vә profilaktikası, doğumun stimullaşdırılması üçün, paroksizmal taxikardiya, qlaukoma zamanı istifadә olunur. n-X.d. tәnәffüsün stimulyatoru kimi tәtbiq edilir (mәs., lobelin). Antixolinesteraz dәrmanlar miazsteniya, periferik ifliclәr, qlaukoma vә s. zamanı tәyin olunur. X.d. hәmçinin xolinolitik dәrmanlarla zәhәrlәnmәlәr zamanı antidot kimi istifadә edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
XOLİNOMİMETİK DƏRMANLAR
XOLİNOMİMETİK DƏRMANLAR – müxtәlif kimyәvi strukturlu farmakoloji maddәlәr; tәsiri, әsasәn, asetilxolinin tәsir effekti ilә uyğun gәlir. Müxtәlif xolino reseptorlara tәsirinә görә m vә n.-X.d. ayırd edilir. m-X.d. tәsirinә görә muskarinә – bәzi zәhәrli göbәlәk növlәrinin alkaloidinә oxşardır. Onlar postqanqlionar xolinergik liflәrin sonlarında yerlәşәn orqanlarının effektor (icraçı) m-xolinoreseptorlarını oyadır vә bronxların әzәlәlәrinin yığılmasını, damaların genişlәnmәsini, nәbzin sürәtinin azalmasını, bәbәklәrin daralmasını, ağızsuyu, tәr, gözyaşı, hәzm vәzilәri sekresiyasının güclәnmәsini törәdir. m-X.d.-a pilokarpin vә s. aiddir, n-X.d. nikotinәoxşar tәsir göstәrir, yәni simpatik vә parasimpatik qanqliyaların n-xolinoreseptorlarını, böyrәküstü vәzilәrin beyin qatını, hipofizi, skelet әzәlәlәrini oyandırır. n-X.d. üçün kiçik dozalada oyadıcı, böyük dozalarda isә boğucu tәsir sәciyyәvidir. n-X.d.-a lobelin, sitizin, anabazin vә s. aiddir. Bәzi X.d. hematoensefalik baryerdәn keçәrәk sinir impulslarının MSS-ә verilmәsini yüngüllәşdirir. Buna әsasәn mәrkәzi n vә m-xoli noreseptorlar vә müvafiq olaraq n vә m-X.d ayırd edilir. Tibdә m-X.d. bağırsaqların vә sidik kisәsinin atoniyasının aradan qaldırılması vә profilaktikası, doğumun stimullaşdırılması üçün, paroksizmal taxikardiya, qlaukoma zamanı istifadә olunur. n-X.d. tәnәffüsün stimulyatoru kimi tәtbiq edilir (mәs., lobelin). Antixolinesteraz dәrmanlar miazsteniya, periferik ifliclәr, qlaukoma vә s. zamanı tәyin olunur. X.d. hәmçinin xolinolitik dәrmanlarla zәhәrlәnmәlәr zamanı antidot kimi istifadә edilir.
XOLİNOMİMETİK DƏRMANLAR
XOLİNOMİMETİK DƏRMANLAR – müxtәlif kimyәvi strukturlu farmakoloji maddәlәr; tәsiri, әsasәn, asetilxolinin tәsir effekti ilә uyğun gәlir. Müxtәlif xolino reseptorlara tәsirinә görә m vә n.-X.d. ayırd edilir. m-X.d. tәsirinә görә muskarinә – bәzi zәhәrli göbәlәk növlәrinin alkaloidinә oxşardır. Onlar postqanqlionar xolinergik liflәrin sonlarında yerlәşәn orqanlarının effektor (icraçı) m-xolinoreseptorlarını oyadır vә bronxların әzәlәlәrinin yığılmasını, damaların genişlәnmәsini, nәbzin sürәtinin azalmasını, bәbәklәrin daralmasını, ağızsuyu, tәr, gözyaşı, hәzm vәzilәri sekresiyasının güclәnmәsini törәdir. m-X.d.-a pilokarpin vә s. aiddir, n-X.d. nikotinәoxşar tәsir göstәrir, yәni simpatik vә parasimpatik qanqliyaların n-xolinoreseptorlarını, böyrәküstü vәzilәrin beyin qatını, hipofizi, skelet әzәlәlәrini oyandırır. n-X.d. üçün kiçik dozalada oyadıcı, böyük dozalarda isә boğucu tәsir sәciyyәvidir. n-X.d.-a lobelin, sitizin, anabazin vә s. aiddir. Bәzi X.d. hematoensefalik baryerdәn keçәrәk sinir impulslarının MSS-ә verilmәsini yüngüllәşdirir. Buna әsasәn mәrkәzi n vә m-xoli noreseptorlar vә müvafiq olaraq n vә m-X.d ayırd edilir. Tibdә m-X.d. bağırsaqların vә sidik kisәsinin atoniyasının aradan qaldırılması vә profilaktikası, doğumun stimullaşdırılması üçün, paroksizmal taxikardiya, qlaukoma zamanı istifadә olunur. n-X.d. tәnәffüsün stimulyatoru kimi tәtbiq edilir (mәs., lobelin). Antixolinesteraz dәrmanlar miazsteniya, periferik ifliclәr, qlaukoma vә s. zamanı tәyin olunur. X.d. hәmçinin xolinolitik dәrmanlarla zәhәrlәnmәlәr zamanı antidot kimi istifadә edilir.
