XOREYA (yun. χορεία – rәqs) – hiperkinezin növü; әtrafların, üzün, gövdәnin vә s. әzәlәlәrin fasilәsiz, cәld, nizamsız dartılması ilә sәciyyәlәnәn, müxtәlif etiologiyalı әhvalın ümumi adı. Müstәqil nozoloji forma kimi kiçik, yaxud revmatik X. (Sidenhem X.-sı) vә hiperkinezin güclәnәn kәmağılıqla birlәşdiyi irsi xәstәlik olan Hantinqton X.-sı ayırd edilir. Digәr xoreik hiper kinezlәr ensefalitlәr, kәllә-beyin travması, uşaq serebral iflici, hamilәlik vә s.-dә baş verәn sindromlar kimi qiymәtlәndirilir. Xoreik hiperkinezlәrin inkişafının әsasında quyruqlu vә mәrciyәbәnzәr nüvәlәri olan zolaqlı cismin zәdәlәnmәsi durur (bax, Ekstrapiramida sistemi). Bәzәn X. talamusun, beyinciyin üst ayaqcıqlarının vә qırmızı nüvәnin pozulması nәticәsindә baş verir. X. zamanı bir-birindәn әhәmiyyәtli dәrәcәdә aralı yerlәşәn vә öz funksiyalarına görә fәrqlәnәn әzәlәlәr eyni zamanda yığıla bilәr. Bir çox xarici qıcıqlandırıcılar hiperkinezi güclәndirir, sakitlikdә o azalır, yuxuda yox olur. X.-da iradi hәrәkәtlәr çәtinlәşir. Kәskin hiperkinez zamanı adi hәrәkәt aktları – yeriş, dayanma, әllәrin mәqsәdli hәrәkәti vә s. mümkün olmur. Xoreik hiperkinez, adәtәn, xәstәliyin yeganә әlamәti olmur, baş beynin müxtәlif zәdәlәnmәlәri vә digәr simtomlarla birlәşir. X.-nın nadir formalarına hamilәlәrin X.-sı, epileptik, anadangәlmә, senil, polimorf X., hemixoreya (bәdәnin yarısının (bir hissәsinin X.-ı) vә s. aiddir. M ü a l i c ә s i xәstәliyin sәbәblәrindәn aslıdır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
XOREYA
XOREYA (yun. χορεία – rәqs) – hiperkinezin növü; әtrafların, üzün, gövdәnin vә s. әzәlәlәrin fasilәsiz, cәld, nizamsız dartılması ilә sәciyyәlәnәn, müxtәlif etiologiyalı әhvalın ümumi adı. Müstәqil nozoloji forma kimi kiçik, yaxud revmatik X. (Sidenhem X.-sı) vә hiperkinezin güclәnәn kәmağılıqla birlәşdiyi irsi xәstәlik olan Hantinqton X.-sı ayırd edilir. Digәr xoreik hiper kinezlәr ensefalitlәr, kәllә-beyin travması, uşaq serebral iflici, hamilәlik vә s.-dә baş verәn sindromlar kimi qiymәtlәndirilir. Xoreik hiperkinezlәrin inkişafının әsasında quyruqlu vә mәrciyәbәnzәr nüvәlәri olan zolaqlı cismin zәdәlәnmәsi durur (bax, Ekstrapiramida sistemi). Bәzәn X. talamusun, beyinciyin üst ayaqcıqlarının vә qırmızı nüvәnin pozulması nәticәsindә baş verir. X. zamanı bir-birindәn әhәmiyyәtli dәrәcәdә aralı yerlәşәn vә öz funksiyalarına görә fәrqlәnәn әzәlәlәr eyni zamanda yığıla bilәr. Bir çox xarici qıcıqlandırıcılar hiperkinezi güclәndirir, sakitlikdә o azalır, yuxuda yox olur. X.-da iradi hәrәkәtlәr çәtinlәşir. Kәskin hiperkinez zamanı adi hәrәkәt aktları – yeriş, dayanma, әllәrin mәqsәdli hәrәkәti vә s. mümkün olmur. Xoreik hiperkinez, adәtәn, xәstәliyin yeganә әlamәti olmur, baş beynin müxtәlif zәdәlәnmәlәri vә digәr simtomlarla birlәşir. X.-nın nadir formalarına hamilәlәrin X.-sı, epileptik, anadangәlmә, senil, polimorf X., hemixoreya (bәdәnin yarısının (bir hissәsinin X.-ı) vә s. aiddir. M ü a l i c ә s i xәstәliyin sәbәblәrindәn aslıdır.
XOREYA
XOREYA (yun. χορεία – rәqs) – hiperkinezin növü; әtrafların, üzün, gövdәnin vә s. әzәlәlәrin fasilәsiz, cәld, nizamsız dartılması ilә sәciyyәlәnәn, müxtәlif etiologiyalı әhvalın ümumi adı. Müstәqil nozoloji forma kimi kiçik, yaxud revmatik X. (Sidenhem X.-sı) vә hiperkinezin güclәnәn kәmağılıqla birlәşdiyi irsi xәstәlik olan Hantinqton X.-sı ayırd edilir. Digәr xoreik hiper kinezlәr ensefalitlәr, kәllә-beyin travması, uşaq serebral iflici, hamilәlik vә s.-dә baş verәn sindromlar kimi qiymәtlәndirilir. Xoreik hiperkinezlәrin inkişafının әsasında quyruqlu vә mәrciyәbәnzәr nüvәlәri olan zolaqlı cismin zәdәlәnmәsi durur (bax, Ekstrapiramida sistemi). Bәzәn X. talamusun, beyinciyin üst ayaqcıqlarının vә qırmızı nüvәnin pozulması nәticәsindә baş verir. X. zamanı bir-birindәn әhәmiyyәtli dәrәcәdә aralı yerlәşәn vә öz funksiyalarına görә fәrqlәnәn әzәlәlәr eyni zamanda yığıla bilәr. Bir çox xarici qıcıqlandırıcılar hiperkinezi güclәndirir, sakitlikdә o azalır, yuxuda yox olur. X.-da iradi hәrәkәtlәr çәtinlәşir. Kәskin hiperkinez zamanı adi hәrәkәt aktları – yeriş, dayanma, әllәrin mәqsәdli hәrәkәti vә s. mümkün olmur. Xoreik hiperkinez, adәtәn, xәstәliyin yeganә әlamәti olmur, baş beynin müxtәlif zәdәlәnmәlәri vә digәr simtomlarla birlәşir. X.-nın nadir formalarına hamilәlәrin X.-sı, epileptik, anadangәlmә, senil, polimorf X., hemixoreya (bәdәnin yarısının (bir hissәsinin X.-ı) vә s. aiddir. M ü a l i c ә s i xәstәliyin sәbәblәrindәn aslıdır.
