XORTUMCUQ – 1) onurğasız heyvanlarda bәdәnin daralmış ön hissәsi; duyğu funksiyasını (bәzi turbellyarilәrdә) yerinә yetirir, yaxud qida (yem) qalıqlarını yığmaq (exiuridlәr) vә qruntu qazımaq (bağırsaq tәnәffüslülәr) mәqsәdilә istifadә edilir. Priapulidlәrdә vә sipinkulidlәrdә X. bükülәrәk gövdәnin içinә keçә bilir. 2) Bәzi kirpikli qurdlarda (hәlqәvi qurdlar, nemertinlәr) X. bәdәnin ön tәrәfinin ucunda yerlәşib qidanı tutmaq üçün irәliyә uzadıla bilәn hәrәkәtli әzәlәli borudur. 3) Parazit qurdlarda (tikanbaşlılar, lent qurdlar) X. qarmaqcıqlarla tәchiz olunmuş boruşәkilli bәrkidici orqandır. 4) Bәzi hәlqәvi qurdlarda (polixetlәr, zәlilәr) xaricә uzadılan boruşәkilli udlaq. 5) Bәzi buğumayaqlıların şәklini dәyişmiş ağız aparatı: sorucu (bulaqçılar, pulcuqluqanadlılar, pәrdәqa nadlılar, bәzi ikiqanadlı cücülәrdә) vә sancansoran, hәmçinin heyvanın, yaxud bitkinin örtüyünü deşә bilәn (gәnәlәr, bәrabәr qanadlılar, yarımsәrtqanadlılar, saçaqlı qanadlılar, bitlәr, birәlәr, bәzi ikiqanadlı cücülәrdә), duru qidanı sormağa uğunlaşmış orqanlar.










