XOŞUTLAR, x o ş o u t l a r (monq. xoşuud) – monqolların tәrkibindә subetnik qrup. Çinin Sintszyan-Uyğur r-nunda (10 min nәfәr) vә Monqolustanda (5 min nәfәr) yaşayırlar. Ümumi sayları 15 min nәfәrdәn çoxdur. Çingiz xanın dövründә sayılıb-seçilәn X. ordunun cangüdәnlәr qvardiyasının әsasını tәşkil edirdilәr. Çingiz xanın ölümündәn (1227) sonra X.-ın elit qvardiyası irsәn sonrakı xanların xidmәtinә keçmişdi. X. könüllü qaydada Arak (A l a n) Temur vә onun qardaşı Xatan (E r e k) Temurun başçılığı altında oyrat hökmdarı Toqon tayşinin yaratdığı “Oyrat-derben” tayfa ittifaqına daxil olmuşdular (14 әsrin sonu).14 әsrdә X.-ın etnik birliyi tәşәkkül tapmışdır. 17 әsrin әvvәllәrindә X.-ın bir qismi Rusiyada Aşağı Volqaboyuna köçmüş, digәrlәri isә Kukunor gölü (Çindәki Sinxay әyalәti) әtrafında mәskunlaşmışdılar. 17–18 әsrlәrdә Xoşut xanlığı (1637–1723) mövcud olmuşdur. Monqolustandakı X. faktiki olaraq özlәrini derbetlәrdәn vә torqutlardan, Rusiyadakı X. isә kalmıklardan ayırmırlar.










