XOYTLAR (özlәrini belә adlandırırlar) – monqolların etnoqrafik qrupu. Çindә (15 min nәfәr) vә Monqolustanda (5 min nәfәr) yaşayırlar. Qәrbi monqol dialektindә danışırlar. Dinlәri buddizm, şamanizmdir. X. etnonimi (monq. “şimal”, “arxa”), ehtimal ki, 13 әsrin hәrbi-inzibati terminologiyasından yaranmışdı. 13–18 әsrlәrdә oyratların tәrkibinә daxil idilәr. Etnogenetik cәhәtdәn derbetlәrә yaxındırlar. Cunqar xanlığının süqutundan sonra, 17–18 әsrlәrdә X.-ın bir qismi derbetlәrlә birgә Volqaboyunda mәskunlaşmış vә kalmıkların tәrkibinә qatılmışdır. Qalan hissәsi derbetlәrlә birgә Monqolustanda Ubsunur vә Kobdos aymaklarında mәskunlaşmışdır. Hazırda Monqolustandakı X. derbetlәrlә qaynayıb qarışmışlar, onların tәrkibindә xalxalarla konsolidasiya prosesi gedir. Ənәnәvi mәşğuliyyәtlәri maldarlıqdır.










