XROMOSÓM XƏSTƏLİKLƏRİ – xromosomların sayının vә yaxud strukturunun dәyişmәsi ilә şәrtlәnәn irsi xәstәliklәr. Xromosomların sayının pozulması ilә әlaqәdar olan X.x.-nә aiddir: Daun xәstәliyi; P a t a u s i n d r o m u – 13-cü xromosom üzrә trisomiya vә yaxud D trisomiyası, çoxlu inkişaf qüsurları, idiotiya, karlıq vә s. pozuntularla özünü göstәrir; bütün xәstәlәrin demәk olar ki, heç biri bir yaşına qәdәr yaşamır; E d v a r d s s i n d r o m u – 18-ci xromosomda trisomiya, әsas әlamәtlәri: kiçik çәnә vә ağız dәliyi, dar vә qısa göz yarıqları, qulaq seyvanının deformasiyası; xәstәlәrin 60%-ә qәdәri 3 ayına qәdәr ölür, 10%-i ancaq 1 yaşına qәdәr yaşayır (ölümün sәbәbi – tәnәffüsün dayanması vә ürәyin işinin pozulması); Ş e r e ş e v s k i - T e r n e r s i n d r o m u – qadınlarda X-xromosomun birinin olmaması; alçaqboyluluq, sonsuzluq, müxtәlif somatik pozuntularla (әngin kiçik ölçüdә, boynun qısa vә s. olması ilә) özünü göstәrir; X-x r o m o s o m üzrә p o l i s o m i y a (trisomiya, tetrasomiya, pentasomiya), intellektin aşağı düşmәsi, ağır psixi pozuntuların inkişaf riski qeyd edilir; γ-x r o m o s o m d a p o l i s o m i y a, X xromosomdakı polisomiyaya oxşar әlamәtlәr; K l a y n f e l t e r s i n d r o m u – oğlanlarda X-xromosomda polisomiya, yevnuxoidizm, sonsuzluq, zehni gerilik әlamәtlәri sәciyyәvidir; poliploidiya (demәk olar ki, hәmişә dölün tәlәf olmasına sәbәb olur). X.x. arasında xromosomun struktur pozuntuları ilә daha çox delesiya vә translokasiya tәsadüf edilir.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
XROMOSÓM XƏSTƏLİKLƏRİ
XROMOSÓM XƏSTƏLİKLƏRİ – xromosomların sayının vә yaxud strukturunun dәyişmәsi ilә şәrtlәnәn irsi xәstәliklәr. Xromosomların sayının pozulması ilә әlaqәdar olan X.x.-nә aiddir: Daun xәstәliyi; P a t a u s i n d r o m u – 13-cü xromosom üzrә trisomiya vә yaxud D trisomiyası, çoxlu inkişaf qüsurları, idiotiya, karlıq vә s. pozuntularla özünü göstәrir; bütün xәstәlәrin demәk olar ki, heç biri bir yaşına qәdәr yaşamır; E d v a r d s s i n d r o m u – 18-ci xromosomda trisomiya, әsas әlamәtlәri: kiçik çәnә vә ağız dәliyi, dar vә qısa göz yarıqları, qulaq seyvanının deformasiyası; xәstәlәrin 60%-ә qәdәri 3 ayına qәdәr ölür, 10%-i ancaq 1 yaşına qәdәr yaşayır (ölümün sәbәbi – tәnәffüsün dayanması vә ürәyin işinin pozulması); Ş e r e ş e v s k i - T e r n e r s i n d r o m u – qadınlarda X-xromosomun birinin olmaması; alçaqboyluluq, sonsuzluq, müxtәlif somatik pozuntularla (әngin kiçik ölçüdә, boynun qısa vә s. olması ilә) özünü göstәrir; X-x r o m o s o m üzrә p o l i s o m i y a (trisomiya, tetrasomiya, pentasomiya), intellektin aşağı düşmәsi, ağır psixi pozuntuların inkişaf riski qeyd edilir; γ-x r o m o s o m d a p o l i s o m i y a, X xromosomdakı polisomiyaya oxşar әlamәtlәr; K l a y n f e l t e r s i n d r o m u – oğlanlarda X-xromosomda polisomiya, yevnuxoidizm, sonsuzluq, zehni gerilik әlamәtlәri sәciyyәvidir; poliploidiya (demәk olar ki, hәmişә dölün tәlәf olmasına sәbәb olur). X.x. arasında xromosomun struktur pozuntuları ilә daha çox delesiya vә translokasiya tәsadüf edilir.
XROMOSÓM XƏSTƏLİKLƏRİ
XROMOSÓM XƏSTƏLİKLƏRİ – xromosomların sayının vә yaxud strukturunun dәyişmәsi ilә şәrtlәnәn irsi xәstәliklәr. Xromosomların sayının pozulması ilә әlaqәdar olan X.x.-nә aiddir: Daun xәstәliyi; P a t a u s i n d r o m u – 13-cü xromosom üzrә trisomiya vә yaxud D trisomiyası, çoxlu inkişaf qüsurları, idiotiya, karlıq vә s. pozuntularla özünü göstәrir; bütün xәstәlәrin demәk olar ki, heç biri bir yaşına qәdәr yaşamır; E d v a r d s s i n d r o m u – 18-ci xromosomda trisomiya, әsas әlamәtlәri: kiçik çәnә vә ağız dәliyi, dar vә qısa göz yarıqları, qulaq seyvanının deformasiyası; xәstәlәrin 60%-ә qәdәri 3 ayına qәdәr ölür, 10%-i ancaq 1 yaşına qәdәr yaşayır (ölümün sәbәbi – tәnәffüsün dayanması vә ürәyin işinin pozulması); Ş e r e ş e v s k i - T e r n e r s i n d r o m u – qadınlarda X-xromosomun birinin olmaması; alçaqboyluluq, sonsuzluq, müxtәlif somatik pozuntularla (әngin kiçik ölçüdә, boynun qısa vә s. olması ilә) özünü göstәrir; X-x r o m o s o m üzrә p o l i s o m i y a (trisomiya, tetrasomiya, pentasomiya), intellektin aşağı düşmәsi, ağır psixi pozuntuların inkişaf riski qeyd edilir; γ-x r o m o s o m d a p o l i s o m i y a, X xromosomdakı polisomiyaya oxşar әlamәtlәr; K l a y n f e l t e r s i n d r o m u – oğlanlarda X-xromosomda polisomiya, yevnuxoidizm, sonsuzluq, zehni gerilik әlamәtlәri sәciyyәvidir; poliploidiya (demәk olar ki, hәmişә dölün tәlәf olmasına sәbәb olur). X.x. arasında xromosomun struktur pozuntuları ilә daha çox delesiya vә translokasiya tәsadüf edilir.
