XRONİKİ YORĞUNLUQ SİNDROMU (XYS) – xәstә hal; hәr hansı xәstәliklә, yaxud yüksәk gәrginliklә şәrtlәnmәyәn vә әsas әlamәti tez yorulma olan vәziyyәtdir. Arası kәsilmәyәn, qayıdan, yaxud bir neçә ay davam edә bilәn olur. İlk dәfә ABŞ hәkimi P.Çeyni tәrәfindәn tәsvir edilmiş, İnklayn-Villic şәhәrindә (Nevada ştatı) tәcrübәdәn keçirmiş vә 1984 ildә 200 XYS halı qeyd edilmişdir. Xәstәlәr yorğunluq duyğusu hiss etmişlәr vә bu, onların hәyatının bütün sahәlәrdәki fәaliyyәtlәrini mәhdudlaşdırmaqla, kiçik gәrginlikdәn sonra güclәnmiş vә istirahәtdәn sonra azalmamışdır. Yorğunluğu çox vaxt başağrısı, diqqәtin zәiflәmәsi, yuxunun pozulması, әzәlә ağrıları, yaddaşın azalması vә s. pozuntular müşayiәt edir. Xәstәlәrin çoxunda endokrin vә immun pozuntular aşkar edilir. XYS-nin etiologiyası aydınlaşdırılmamışdır. Qida maddәlәri çatışmazlığının, qida allergiyalarının, uzunmüddәtli fiziki vә psixi gәrginliyin, virus infeksiyalarının mühüm rol oynadığı qәbul edilir. Ən geniş virus nәzәriyyәsi yayılmışdır vә buna müvafiq olaraq Epstayn–Barr virusu, sitomeqalovirus, herpes, hepatit C virusları, enterovirus, retro virus vә s. XYS-inә sәbәb ola bilәr. İdentifikasiya olunmamış XYS virusunun olması ehtimalı istisna edilmir. Xәstәliyin patogenezi aydınlaşdırılmamış qalmaqdadır. Sindrom, әsasәn, 25–45 yaşda olan şәxslәr arasında vә çox vaxt qadınlarda müşahidә edilir. Müalicәsi kompleks şәkildә aparılır: fiziki iş vә istirahәt rejiminin normallaşdırılması; su proseduraları vә müalicә bәdәn tәrbiyәsi ilә birgә ümumi masaj; trans kvilizatorlar, antidepressantlar. Xәstәlәrin çox qismindә әmәk qabiliyyәti saxlanılır.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
XRONİKİ YORĞUNLUQ SİNDROMU (XYS)
XRONİKİ YORĞUNLUQ SİNDROMU (XYS) – xәstә hal; hәr hansı xәstәliklә, yaxud yüksәk gәrginliklә şәrtlәnmәyәn vә әsas әlamәti tez yorulma olan vәziyyәtdir. Arası kәsilmәyәn, qayıdan, yaxud bir neçә ay davam edә bilәn olur. İlk dәfә ABŞ hәkimi P.Çeyni tәrәfindәn tәsvir edilmiş, İnklayn-Villic şәhәrindә (Nevada ştatı) tәcrübәdәn keçirmiş vә 1984 ildә 200 XYS halı qeyd edilmişdir. Xәstәlәr yorğunluq duyğusu hiss etmişlәr vә bu, onların hәyatının bütün sahәlәrdәki fәaliyyәtlәrini mәhdudlaşdırmaqla, kiçik gәrginlikdәn sonra güclәnmiş vә istirahәtdәn sonra azalmamışdır. Yorğunluğu çox vaxt başağrısı, diqqәtin zәiflәmәsi, yuxunun pozulması, әzәlә ağrıları, yaddaşın azalması vә s. pozuntular müşayiәt edir. Xәstәlәrin çoxunda endokrin vә immun pozuntular aşkar edilir. XYS-nin etiologiyası aydınlaşdırılmamışdır. Qida maddәlәri çatışmazlığının, qida allergiyalarının, uzunmüddәtli fiziki vә psixi gәrginliyin, virus infeksiyalarının mühüm rol oynadığı qәbul edilir. Ən geniş virus nәzәriyyәsi yayılmışdır vә buna müvafiq olaraq Epstayn–Barr virusu, sitomeqalovirus, herpes, hepatit C virusları, enterovirus, retro virus vә s. XYS-inә sәbәb ola bilәr. İdentifikasiya olunmamış XYS virusunun olması ehtimalı istisna edilmir. Xәstәliyin patogenezi aydınlaşdırılmamış qalmaqdadır. Sindrom, әsasәn, 25–45 yaşda olan şәxslәr arasında vә çox vaxt qadınlarda müşahidә edilir. Müalicәsi kompleks şәkildә aparılır: fiziki iş vә istirahәt rejiminin normallaşdırılması; su proseduraları vә müalicә bәdәn tәrbiyәsi ilә birgә ümumi masaj; trans kvilizatorlar, antidepressantlar. Xәstәlәrin çox qismindә әmәk qabiliyyәti saxlanılır.
XRONİKİ YORĞUNLUQ SİNDROMU (XYS)
XRONİKİ YORĞUNLUQ SİNDROMU (XYS) – xәstә hal; hәr hansı xәstәliklә, yaxud yüksәk gәrginliklә şәrtlәnmәyәn vә әsas әlamәti tez yorulma olan vәziyyәtdir. Arası kәsilmәyәn, qayıdan, yaxud bir neçә ay davam edә bilәn olur. İlk dәfә ABŞ hәkimi P.Çeyni tәrәfindәn tәsvir edilmiş, İnklayn-Villic şәhәrindә (Nevada ştatı) tәcrübәdәn keçirmiş vә 1984 ildә 200 XYS halı qeyd edilmişdir. Xәstәlәr yorğunluq duyğusu hiss etmişlәr vә bu, onların hәyatının bütün sahәlәrdәki fәaliyyәtlәrini mәhdudlaşdırmaqla, kiçik gәrginlikdәn sonra güclәnmiş vә istirahәtdәn sonra azalmamışdır. Yorğunluğu çox vaxt başağrısı, diqqәtin zәiflәmәsi, yuxunun pozulması, әzәlә ağrıları, yaddaşın azalması vә s. pozuntular müşayiәt edir. Xәstәlәrin çoxunda endokrin vә immun pozuntular aşkar edilir. XYS-nin etiologiyası aydınlaşdırılmamışdır. Qida maddәlәri çatışmazlığının, qida allergiyalarının, uzunmüddәtli fiziki vә psixi gәrginliyin, virus infeksiyalarının mühüm rol oynadığı qәbul edilir. Ən geniş virus nәzәriyyәsi yayılmışdır vә buna müvafiq olaraq Epstayn–Barr virusu, sitomeqalovirus, herpes, hepatit C virusları, enterovirus, retro virus vә s. XYS-inә sәbәb ola bilәr. İdentifikasiya olunmamış XYS virusunun olması ehtimalı istisna edilmir. Xәstәliyin patogenezi aydınlaşdırılmamış qalmaqdadır. Sindrom, әsasәn, 25–45 yaşda olan şәxslәr arasında vә çox vaxt qadınlarda müşahidә edilir. Müalicәsi kompleks şәkildә aparılır: fiziki iş vә istirahәt rejiminin normallaşdırılması; su proseduraları vә müalicә bәdәn tәrbiyәsi ilә birgә ümumi masaj; trans kvilizatorlar, antidepressantlar. Xәstәlәrin çox qismindә әmәk qabiliyyәti saxlanılır.
