XTONİK KULTLAR (yun. χθών – torpaq, zәmin) – yeraltı dünyanın ruhları vә allahları ilә bağlı dini kultlar. Ölülәr (bax Əcdada sitayiş), heyvanlar (әsasәn, vәhşi tәbiәtlә – meşә, sәhra vә s., xüsusilә yeraltı dünya vә su mühiti ilә bağlı olan: ilanlar, siçanlar, balıqlar vә s.), hәmçinin müxtәlif zooantropomorf azmanlar xtonik varlıqlarla assosiasiya olunurdu. Diridoğan stixiya kimi torpaq haqqında tәsәvvürlәr X.k.-ı mәhsuldarlıq kultu ilә әlaqәlәndirir. Hesab edilirki, X.k. qәdim yunan dininin (bax Qәdim Yunanıstan) vә Qәdim dünyanın digәr dinlәrinin arxaik әsasını tәşkil edir.










