Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
ABCÇDEƏFGĞHIİX
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu )
    XUANXÈ
    XUANXÈ, S a r ı ç a y (çayın gәtirdiyi torpağın onun sularına verdiyi sarı rәngә görә belә adlanır) – Çinin ş.-indә çay. Asiyanın әn iri çaylarından biri. Uz. 5500 km, hövzәsinin sah. 750 min km2. Tibet yaylasının ş.-indәn, Bayan-Xara-Ula silsilәsindәn başlanır.  Orin-Nuur vә Carin-Nuur göllәrindәn axır. Orta axınında Ordos vә Löss platolarından, aşağı axınında Böyük Çin düzәnliyindәn keçir. İri (sah. tәqr. 6 min km2) delta әmәlә gәtirәrәk Sarı dәnizin Bohay körfәzinә tökülür. Astanalı vә şәlalәlidir. Ən böyük qolları: Taoxe, Xuanşuy, Udinxe, Beyxe, Fınxe vә s. Musson rejimlidir. Qar vә yağış suları ilә qidalanır. İyuldan sentyabradәk bolsuludur. Tez-tez daşır. Ortaillik su sәrfi deltada 1580 m3/san-dir. X. ildә dәnizә 1000–1300 mln. t çöküntü gәtirir (bu göstәriciyә görә dünyada 1-ci yeri tutur). Üstündә SES-lәr var. Böyük kanal onu Xuayxe çayı ilә әlaqәlәndirir. Ayrı-ayrı yerlәrdә (әsasәn Böyük Çin düzәnliyindә) gәmiçiliyә yararlıdır. Suvarmada istifadә olunur. X. hövzәsi Çinin әn çox әhali olan r-nudur. Lancjou, İnçuan, Baotou, Çjençjou, Kayfın, Szinan ş.-lәri X. dәrәsindә yerlәşir.
    X. mühüm sәnaye mәrkәzidir. Qara vә әlvan metallurgiya, mәdәn, sement vә kimya sәnayesi inkişaf etmişdir. Dәmir filizi, әlvan metal, әhәngdaşı, daş kömür hasil olunur. 21 әsrin әvvәlindә şәhәrin ekoloji vәziyyәtini yaxşılaşdırmaq mәqsәdilә bir sıra şaxta vә
    z-dlar bağlanmışdır. K.t.-nda pambıqçılıq üstünlük tәşkil edir. Yanszı çayı üzәrindә port yerlәşir.
    Hubey texnologiya (1952) vә Hubey pedaqoji (1973) un-tlәri var. Milli park.
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu 
    XUANXÈ
    XUANXÈ, S a r ı ç a y (çayın gәtirdiyi torpağın onun sularına verdiyi sarı rәngә görә belә adlanır) – Çinin ş.-indә çay. Asiyanın әn iri çaylarından biri. Uz. 5500 km, hövzәsinin sah. 750 min km2. Tibet yaylasının ş.-indәn, Bayan-Xara-Ula silsilәsindәn başlanır.  Orin-Nuur vә Carin-Nuur göllәrindәn axır. Orta axınında Ordos vә Löss platolarından, aşağı axınında Böyük Çin düzәnliyindәn keçir. İri (sah. tәqr. 6 min km2) delta әmәlә gәtirәrәk Sarı dәnizin Bohay körfәzinә tökülür. Astanalı vә şәlalәlidir. Ən böyük qolları: Taoxe, Xuanşuy, Udinxe, Beyxe, Fınxe vә s. Musson rejimlidir. Qar vә yağış suları ilә qidalanır. İyuldan sentyabradәk bolsuludur. Tez-tez daşır. Ortaillik su sәrfi deltada 1580 m3/san-dir. X. ildә dәnizә 1000–1300 mln. t çöküntü gәtirir (bu göstәriciyә görә dünyada 1-ci yeri tutur). Üstündә SES-lәr var. Böyük kanal onu Xuayxe çayı ilә әlaqәlәndirir. Ayrı-ayrı yerlәrdә (әsasәn Böyük Çin düzәnliyindә) gәmiçiliyә yararlıdır. Suvarmada istifadә olunur. X. hövzәsi Çinin әn çox әhali olan r-nudur. Lancjou, İnçuan, Baotou, Çjençjou, Kayfın, Szinan ş.-lәri X. dәrәsindә yerlәşir.
    X. mühüm sәnaye mәrkәzidir. Qara vә әlvan metallurgiya, mәdәn, sement vә kimya sәnayesi inkişaf etmişdir. Dәmir filizi, әlvan metal, әhәngdaşı, daş kömür hasil olunur. 21 әsrin әvvәlindә şәhәrin ekoloji vәziyyәtini yaxşılaşdırmaq mәqsәdilә bir sıra şaxta vә
    z-dlar bağlanmışdır. K.t.-nda pambıqçılıq üstünlük tәşkil edir. Yanszı çayı üzәrindә port yerlәşir.
    Hubey texnologiya (1952) vә Hubey pedaqoji (1973) un-tlәri var. Milli park.
ABCÇDEƏFGĞHIİX
    XUANXÈ
    XUANXÈ, S a r ı ç a y (çayın gәtirdiyi torpağın onun sularına verdiyi sarı rәngә görә belә adlanır) – Çinin ş.-indә çay. Asiyanın әn iri çaylarından biri. Uz. 5500 km, hövzәsinin sah. 750 min km2. Tibet yaylasının ş.-indәn, Bayan-Xara-Ula silsilәsindәn başlanır.  Orin-Nuur vә Carin-Nuur göllәrindәn axır. Orta axınında Ordos vә Löss platolarından, aşağı axınında Böyük Çin düzәnliyindәn keçir. İri (sah. tәqr. 6 min km2) delta әmәlә gәtirәrәk Sarı dәnizin Bohay körfәzinә tökülür. Astanalı vә şәlalәlidir. Ən böyük qolları: Taoxe, Xuanşuy, Udinxe, Beyxe, Fınxe vә s. Musson rejimlidir. Qar vә yağış suları ilә qidalanır. İyuldan sentyabradәk bolsuludur. Tez-tez daşır. Ortaillik su sәrfi deltada 1580 m3/san-dir. X. ildә dәnizә 1000–1300 mln. t çöküntü gәtirir (bu göstәriciyә görә dünyada 1-ci yeri tutur). Üstündә SES-lәr var. Böyük kanal onu Xuayxe çayı ilә әlaqәlәndirir. Ayrı-ayrı yerlәrdә (әsasәn Böyük Çin düzәnliyindә) gәmiçiliyә yararlıdır. Suvarmada istifadә olunur. X. hövzәsi Çinin әn çox әhali olan r-nudur. Lancjou, İnçuan, Baotou, Çjençjou, Kayfın, Szinan ş.-lәri X. dәrәsindә yerlәşir.
    X. mühüm sәnaye mәrkәzidir. Qara vә әlvan metallurgiya, mәdәn, sement vә kimya sәnayesi inkişaf etmişdir. Dәmir filizi, әlvan metal, әhәngdaşı, daş kömür hasil olunur. 21 әsrin әvvәlindә şәhәrin ekoloji vәziyyәtini yaxşılaşdırmaq mәqsәdilә bir sıra şaxta vә
    z-dlar bağlanmışdır. K.t.-nda pambıqçılıq üstünlük tәşkil edir. Yanszı çayı üzәrindә port yerlәşir.
    Hubey texnologiya (1952) vә Hubey pedaqoji (1973) un-tlәri var. Milli park.


Əlaqə
Bakı, Yasamal rayonu, H.Cavid pr., 111, AZ1143
(+99412) 539 71 58, (+99412) 539 71 59
(+99412) 538 47 67
Copyright © 2017 AMEA İnformasiya Texnologiyaları İnstitutu