XUDAT – Azәrb. Resp.-nın Xaçmaz r-nunda şәhәr (1950 ildәn). Xudat ә.d-nin (Xudat ş. vә Şollar qәs. daxildir) mәrkәzi. R-n mәrkәzindәn 24 km şm.-q.-dә, Samur-Dәvәçi ovalığındadır. Bakı–Dәrbәnd d.y.-nda st. Əh. 19,2 min (2019). X. Azәrb.-ın qәdim yaşayış mәntәqәlәrindәn biridir. X. yaxınlığında Tunc dövrünә (e.ә. 3–1-ci minilliklәr) aid boz rәngli saxsı qab qırıntıları, әqiq muncuq, tuncdan burmalı boyunbağı, dәnәzәn daş vә s. aşkar edilmişdir. X.-ın qәdim vә orta әsrlәr tarixi haqqında mәlumat azdır. 18 әsrin ortalarında Azәrb.-da yaranmış Quba xanlığının ilk mәrkәzi X. idi. Xanlığın banisi Hüseynәli xan X.-da qala tikdirmişdi. Əsasәn, maaflardan ibarәt olan X. әhalisi hәlә 17 әsrdәn bir çox vergidәn azad edilmişdi. 1721 ildә Hacı Davud vә Qazıqumuqlu Surxay xanın başçılığı ilә dağıstanlılar X.-ı tutdu. Sonralar Quba xanlığının mәrkәzi Qubaya köçürüldü. X. tәdricәn әvvәlki әhәmiyyәtini itirdi. K.t., yeyinti sәnayesi, mebel istehsalı, meşә materialları tәdarükü, xidmәt sferası vә çimәrlik turizmi inkişaf etmişdir. Şәhәrdә spirtsiz içki, qәnnadı mәhsulları istehsalı müәssisәsi, fındıq emalı z-du fәaliyyәt göstәrir. 9 mәktәbәqәdәr tәhsil müәssisәsi, 7 ümumtәhsil mәktәbi, uşaq musiqi mәktәbi; 2 kitabxana, muzey, mәdәniyyәt evi, 2 park var.
Xudat ş. Heydәr Əliyev adına mәdәniyyәt evi.
