XÜSUSİ BORCALMA HÜQUQU (ing. special drawing rights, SDR) – Beynәlxalq Valyuta Fondu tәrәfindәn BVF-yә üzv ölkәlәrin digәr ehtiyat aktivlәrinә әlavә olaraq buraxılmış valyuta (hesab) vahidi. SDR müstәsna olaraq BVF daxilindә tәdiyә balansı saldosunun tәnzimlәnilmәsi, rezervlәrin artırılması, BVF kreditlәrinin alınması vә bu kreditlәr üzrә hesablaşmaların aparılması (beynәlxalq kodu ISO 4217 – XDR-ә müvafiq) üçün rezerv vә ödәmә vasitәsi kimi istifadә olunur. SDR valyuta, yaxud borc öhdәliyi deyildir. BVF-yә üzv ölkәlәrin 1967 ildә imzaladığı müqavilәdә SDR-in Bretton-Vuds Valyuta Sistemi çәrçivәsindә valyutaların milli tәbiәti ilә beynәlxalq istifadәsi arasındakı ziddiyyәtlәrin aradan qaldırılması mәqsәdilә buraxıldığı bildirilir. SDR yalnız nağdsız formada hesablarda qeyd şәklindә mövcuddur. İlk dәfә 1969 ildә buraxılmışdır. SDR-in mәzәnnәsi valyuta sәbәtinin dollar dәyәrinә әsasәn hesablanır (sәbәtdә çәkisi %-lә; 2016–2020): ABŞ dolları (41,73), avro (30,93), yuan (10,92), yena (8,33), funt sterlinq (8,09). 1981 ildәn etibarәn avronun tәtbiqinә qәdәr sәbәtin әsas tәrkibini ABŞ dolları, AFR markası, fransız frankı, yapon yenası, ingilis funt sterlinqi tәşkil edirdi. Sәbәtdә valyutaların çәkisi 5 ildәn bir nәzәrdәn keçirilir. SDR standartı Yamayka Valyuta Sisteminin baza struktur prinsipidir.










