XVALINSK MƏZARLIĞI I – indiki Xvalınsk ş.-ndәn c.-da, Volqa çayının sağ sahilindә, Xvalınsk-Srednestoq mәdәniyyәtinә (birlik) aid arxeoloji abidә. 90 m q.-dә yerlәşәn II mәzarlıqla oxşardır. Qazıntılar 1977–79, 1987–88 illәrdә aparılmışdır (X.m. I – 158 meyit, X.m. II – 43 meyit tapılmışdır). X.m. I sahәsindә keramik qablar, heyvan sümüklәri, daşdan hazırlanmış mәmulatlar, bәzәk әşyaları olan qurbangah yerlәri tәdqiq edilmişdir. Bir yaruslu dәfn yerlәri ilә yanaşı, çoxyaruslu dәfn yerlәri mәlumdur, qәbirlәr daşlarla örtülmüşdür. Nadir dәfn adәtlәri arasında arxası üstә uzadılmış, böyrü üstә bükülü vәziyyәtdә qoyulmuş, “oturaq” vәziyyәtdә dәfn edilmiş meyitlәr, tәkrar dәfnetmә var. Geyimlәri, üzәrindә sümükdәn vә balıqqulağıdan düzbucaqlı tikmәlәri olan baş geyimindәn, heyvan dişlәri vә balıqqulağı ilә bәzәdilmiş kәmәrdәn vә ayaqqabıdan, müxtәlif balıqqulağı, qaban vә maralın köpәk, qunduzun isә kәsici dişlәrindәn düzәldilmiş asmalar, mis üzüklәr vә s.-dәn ibarәtdir.










