İ SZİN (Çjan Venmin) [635, Siçjou (Şandun vilayәti, indiki Liçen) – 713, Çanyan (indiki Sian)] – çinli buddist sәyyah-rahib, kanonik әdәbiyyatın әn görkәmli tәrcümәçilәrindәn biri. 13–14 yaşlarında nizamnamә mәktәbi – vinayanın (lyuyszun) görkәmli nümayәndәlәri Fa Li (569–635) vә Dao Syuandan (596–667) dәrs almış, 671 ildә Hindistana gedәrәk orada buddizmin müxtәlif qollarını – hinayana, mahayana, yoqa vә s. öyrәnmişdir. 30-dan çox dövlәtә sәyahәt etdikdәn, tәqr. 400 cild sanskrit Tripitakasını (bax Tipitaka) vә digәr dini mәtnlәri topladıqdan sonra 695 ildә Loyana qayıtmışdır. Buddist rahibi Şikşanan da (652–710) vә digәrlәri ilә birlikdә “Xuayan szin”i (sanskritcә “Avatamsaka-sutra” – Çiçәklәyәn girlyanda sutrası”), 700–711 illәrdә isә müstәqil şәkildә sutraları, şastraları, “gizli mәktәb”in (miszun) tantrik ovsunlar toplusunu sanskrit dilindәn Çin dilinә tәrcümә etmişdir. Tibet, Nepal, Hindistan vә Cәnub-Şәrqi Asiya ölkәlәri buddistlәrinin mәrasim vә adәtlәri haqqın da qiymәtli mәlumatları ehtiva edәn bir sıra traktatların müәllifidir.










