İBLİS (ابليس ) – islam әnәnәsindә kainatda şәrin başlanğıcını tәmsil edәn varlıq. Mәlәklәr, yaxud cinlәr kateqoriyasına aidliyi mübahisә obyektidir. Mәnbәlәrdә İ.-in günah etmәzdәn әvvәl Allaha ibadәt etdiyi göstәrilir. Quranda “İ.” adı 11 dәfә çәkilir. Burada onun Allahın Adәmә sәcdә etmәk barәdә әmrindәn boyun qaçıraraq kafir olması (2:34, 15:31, 38:74), Allah tәrәfindәn qovulması (7:13, 15:34, 17:63, 38:77), Adәm vә Hәvvanı aldatması (2:36, 7:20-22), cәza üçün Allahdan möhlәt istәmәsi vә ona möhlәtin verilmәsi (7:14-15, 15:36-37, 38:79-81), insanları yoldan çıxaracağına and içmәsi (7:16-17, 15:39-40, 17:62, 38:82) әksini tapır. Ənәnәvi dini әdәbiyyatda İ. şәrin ümumilәşmiş obrazı, insan vә cin nәslindәn olan şeytanların öndәridir. Tәsәvvüf vә irfanda İ. kamilliyә çatmaqda әsas maneә olan nәfsin rәmzi, yaxud mütlәq ilahi sevgi vә müvәhhidliyin (monoteizm) tәcәssümü kimi (bax Hәllac, Eynülqüzat) çıxış edir. Klassik Yaxın Şәrq, o cümlәdәn Azәrb. әdәbiyyatında İ. vә Adәm süjeti geniş yayılmış, Adәmә sәcdә әmri vә İ.-in onu icra etmәmәsinin batini anlamları zәngin irfani şәrhlәrin meydana gәlmәsinә sәbәb olmuşdur.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
İBLİS
İBLİS (ابليس ) – islam әnәnәsindә kainatda şәrin başlanğıcını tәmsil edәn varlıq. Mәlәklәr, yaxud cinlәr kateqoriyasına aidliyi mübahisә obyektidir. Mәnbәlәrdә İ.-in günah etmәzdәn әvvәl Allaha ibadәt etdiyi göstәrilir. Quranda “İ.” adı 11 dәfә çәkilir. Burada onun Allahın Adәmә sәcdә etmәk barәdә әmrindәn boyun qaçıraraq kafir olması (2:34, 15:31, 38:74), Allah tәrәfindәn qovulması (7:13, 15:34, 17:63, 38:77), Adәm vә Hәvvanı aldatması (2:36, 7:20-22), cәza üçün Allahdan möhlәt istәmәsi vә ona möhlәtin verilmәsi (7:14-15, 15:36-37, 38:79-81), insanları yoldan çıxaracağına and içmәsi (7:16-17, 15:39-40, 17:62, 38:82) әksini tapır. Ənәnәvi dini әdәbiyyatda İ. şәrin ümumilәşmiş obrazı, insan vә cin nәslindәn olan şeytanların öndәridir. Tәsәvvüf vә irfanda İ. kamilliyә çatmaqda әsas maneә olan nәfsin rәmzi, yaxud mütlәq ilahi sevgi vә müvәhhidliyin (monoteizm) tәcәssümü kimi (bax Hәllac, Eynülqüzat) çıxış edir. Klassik Yaxın Şәrq, o cümlәdәn Azәrb. әdәbiyyatında İ. vә Adәm süjeti geniş yayılmış, Adәmә sәcdә әmri vә İ.-in onu icra etmәmәsinin batini anlamları zәngin irfani şәrhlәrin meydana gәlmәsinә sәbәb olmuşdur.
İBLİS
İBLİS (ابليس ) – islam әnәnәsindә kainatda şәrin başlanğıcını tәmsil edәn varlıq. Mәlәklәr, yaxud cinlәr kateqoriyasına aidliyi mübahisә obyektidir. Mәnbәlәrdә İ.-in günah etmәzdәn әvvәl Allaha ibadәt etdiyi göstәrilir. Quranda “İ.” adı 11 dәfә çәkilir. Burada onun Allahın Adәmә sәcdә etmәk barәdә әmrindәn boyun qaçıraraq kafir olması (2:34, 15:31, 38:74), Allah tәrәfindәn qovulması (7:13, 15:34, 17:63, 38:77), Adәm vә Hәvvanı aldatması (2:36, 7:20-22), cәza üçün Allahdan möhlәt istәmәsi vә ona möhlәtin verilmәsi (7:14-15, 15:36-37, 38:79-81), insanları yoldan çıxaracağına and içmәsi (7:16-17, 15:39-40, 17:62, 38:82) әksini tapır. Ənәnәvi dini әdәbiyyatda İ. şәrin ümumilәşmiş obrazı, insan vә cin nәslindәn olan şeytanların öndәridir. Tәsәvvüf vә irfanda İ. kamilliyә çatmaqda әsas maneә olan nәfsin rәmzi, yaxud mütlәq ilahi sevgi vә müvәhhidliyin (monoteizm) tәcәssümü kimi (bax Hәllac, Eynülqüzat) çıxış edir. Klassik Yaxın Şәrq, o cümlәdәn Azәrb. әdәbiyyatında İ. vә Adәm süjeti geniş yayılmış, Adәmә sәcdә әmri vә İ.-in onu icra etmәmәsinin batini anlamları zәngin irfani şәrhlәrin meydana gәlmәsinә sәbәb olmuşdur.
