İBN BƏTTUTƏ (ابن بطوطة ), Əbu A b d u l l a h M ә h әmmә d i b n A b d u l l a h (24.2.1304, Tanjer ş. – 1377, Fәs ş.) – әrәb sәyyahı, tacir. Əslәn bәrbәrdir. İlk sәyahәti (1325–49) zamanı Mәrakeşdәn çıxaraq Misir, Ərәbistan, Yәmәn, Fәlәstin, Suriya, İran, Kiçik Asiya vә Krımı gәzmiş, Aşağı Volqaboyunda olmuş, sonra isә Orta Asiya vә Əfqanıstandan keçәrәk Hindistana gәlmişdir. 8 il Dehli sultanı Mәhәmmәd Tuğlaqa xidmәt etmiş (onun sarayında hakim olmuşdu), buradan Şri-Lankaya, Çinә, İndoneziyaya vә s. yerlәrә getmişdi. Mәrakeşә qayıtdıqdan sonra ikinci sәyahәtә (1949–53) çıxmış, İspaniyanı, Qәrbi vә Mәrkәzi Sudanı gәzmişdir. Sәyahәtlәrini “Tühfәt әn-nüzzar fi qәraib әl-әmsar vә әcaibәl-әsfar” (“Şәhәrlәrin qәribәliklәrini vә sәyahәtlәrin möcüzәliyini müşahidә edәnlәrә hәdiyyә”) әsәrindә tәsvir etmişdir. Əsәrdә İ.B.-nin gәzdiyi ölkәlәr haqqında iqtisadi, etnoqrafik vә mәdәni-mәişәt xarakterli faktlar, Qızıl Orda torpaqları, Krım, hәmçinin Xivә, Buxara vә s. haqqında mәlumatlar xüsusilә maraqlıdır. Əsәr türk, fransız, ingilis dillәrinә, ayrı-ayrı hissәlәri isә müxtәlif dillәrә tәrcümә olunmuşdur.










