İBRAHİM, İ b a k, S әid İ b r a h i m (? – tәqr. 1495) – Cucilәr sülalәsindәn Tümen xanı [1470-ci illәrin ortaları – tәqr. 1495]. Kuçum xanın babası. Əbülxeyr xanın ölümündәn (1468) sonra Özbәk xanlığının dağılmasından istifadә edәrәk, noqayların dәstәyi ilә hakimiyyәtә gәlmişdi. Çingi-Tura ş.-nin (indiki Tümen ş.-nin yaxınlığında) hakimi Marı öldürәrәk orada öz qәrargahını qurdu. İrtışın aşağı axarında, İşim, Tobol vә Tura çayları hövzәsindә yerlәşәn köç yerlәri İ.-in nәzarәtinә keçdi. İ. noqay әyanlarının kömәyi vә ehtimal ki, tәşәbbüsü ilә xan elan edildi, bundan sonra onun nominal hakimliyini Noqay Ordasının hakimlәri tanıdı. İ. çoxsaylı noqay süvarilәrindәn istifadә edәrәk parçalanmış Qızıl Ordanın әrazilәri uğrunda mübarizәyә qatıldı. Onun әn yaxın silahdaşı qardaşı Mamık (gәlәcәk Kazan xanı) idi. 1481 ilin әvvәlindә İ. Böyük Orda xanı Əhmәdi öldürәrәk onun sarayını (ordobazar) Şimali Donets çayından Çingi-Turaya köçürdü. İ. Volqaboyuda möhkәmlәnmәyә, Kazan xanlığını nәzarәtә götürmәyә can atırdı. 1493 ildә Krım xanı Mengli Gәrayla ittifaq bağlayaraq, müttәfiq noqaylarla birlikdә Hәştәrxan üzәrinә uğursuz yürüş etdi. Tәqr. hәmin vaxt İ. Böyük Moskva knyazı III İvan Vasilyeviçә Batı taxtının (“Altın taxt”) sahibi olduğu haqqında xәbәr göndәrdi. Marın nәvәsi Mәhәmmәd tәrәfindәn öldürülmüşdür.










