İBRAHİM I, İ b r a h i m T a m ğ a ç B u ğ r a x a n (998–1068) – Qәrbi Qaraxanilәr dövlәtinin hökmdarı [1052–68]. Mәnbәlәrdә I İ. Böri tegin vә Tamğaç xan (xanlar xanı) titullarını daşıyır. Qardaşı Mәhәmmәd xanın ölümündәn sonra hakimiyyәtә gәlmişdi.1016 ildәn etibarәn Qaraxanilәr dövlәtindә daxili çәkişmәlәr başladı. 1038 ildә I İ. Mavәraünnәhrin paytaxtı Sәmәrqәndi әlә keçirәrәk özünü xan elan etdi. Böri Tegin Sәlcuqilәr ilә birlikdә Dәn-dәnakan vuruşmasında (1040) iştirak etdi. 1041 ildә vahid Qaraxanilәr dövlәti iki yerә parçalandı: Şәrqi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Balasaqun, sonralar Kaşqar) vә Qәrbi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Sәmәrqәnd). Hәmin ildә I İ. Buxaranı zәbt etdi vә Tamğaç Buğra xan titulunu aldı. 1050-ci illәrin sonlarında Şәrqi Qaraxanilәr dövlәtinin daxilindә, Süleyman Arslan xanın ölümündәn sonra baş vermiş iğtişaşlardan istifadә edәn I İ. bir sıra Şәrqi Qaraxani torpaqlarını, o cümlәdәn Şәrqi Fәrqanәni, Daşkәnd vahәsini vә İsfidcabı işğal etdi. 1060 ildә Şaş (indiki Daşkәnd), İlak vә Fәrqanәnin bir hissәsini әlә kеçirәrәk dövlәtin әrazisini xеyli gеnişlәndirdi. I İ.-in mәrkәzlәşdirmә siyasәti bütün ölkә әrazisindә, hәmçinin zәbt olunmuş vilayәtlәrdә pul sisteminin unifikasiyasi ilә ifadә olunurdu. 1040 ildәn 1212 ilәdәk Sәmәrqәnd xanları I İ. Tamğaç xanın nәslindәn idilәr. Onun dövründә Mavәraünnәhrdә Mahmud Kaşqari, Yusif Balasaquni vә b. alim vә şairlәr yaşayıb yaratmışdılar. I İ.-in ölümündәn sonra hakimiyyәtә oğlu Şәms әl-mülk Nәsrә keçdi.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İBRAHİMOV Eldar Rza oğlu
İBRAHİM I, İ b r a h i m T a m ğ a ç B u ğ r a x a n
İBRAHİM I, İ b r a h i m T a m ğ a ç B u ğ r a x a n (998–1068) – Qәrbi Qaraxanilәr dövlәtinin hökmdarı [1052–68]. Mәnbәlәrdә I İ. Böri tegin vә Tamğaç xan (xanlar xanı) titullarını daşıyır. Qardaşı Mәhәmmәd xanın ölümündәn sonra hakimiyyәtә gәlmişdi.1016 ildәn etibarәn Qaraxanilәr dövlәtindә daxili çәkişmәlәr başladı. 1038 ildә I İ. Mavәraünnәhrin paytaxtı Sәmәrqәndi әlә keçirәrәk özünü xan elan etdi. Böri Tegin Sәlcuqilәr ilә birlikdә Dәn-dәnakan vuruşmasında (1040) iştirak etdi. 1041 ildә vahid Qaraxanilәr dövlәti iki yerә parçalandı: Şәrqi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Balasaqun, sonralar Kaşqar) vә Qәrbi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Sәmәrqәnd). Hәmin ildә I İ. Buxaranı zәbt etdi vә Tamğaç Buğra xan titulunu aldı. 1050-ci illәrin sonlarında Şәrqi Qaraxanilәr dövlәtinin daxilindә, Süleyman Arslan xanın ölümündәn sonra baş vermiş iğtişaşlardan istifadә edәn I İ. bir sıra Şәrqi Qaraxani torpaqlarını, o cümlәdәn Şәrqi Fәrqanәni, Daşkәnd vahәsini vә İsfidcabı işğal etdi. 1060 ildә Şaş (indiki Daşkәnd), İlak vә Fәrqanәnin bir hissәsini әlә kеçirәrәk dövlәtin әrazisini xеyli gеnişlәndirdi. I İ.-in mәrkәzlәşdirmә siyasәti bütün ölkә әrazisindә, hәmçinin zәbt olunmuş vilayәtlәrdә pul sisteminin unifikasiyasi ilә ifadә olunurdu. 1040 ildәn 1212 ilәdәk Sәmәrqәnd xanları I İ. Tamğaç xanın nәslindәn idilәr. Onun dövründә Mavәraünnәhrdә Mahmud Kaşqari, Yusif Balasaquni vә b. alim vә şairlәr yaşayıb yaratmışdılar. I İ.-in ölümündәn sonra hakimiyyәtә oğlu Şәms әl-mülk Nәsrә keçdi.
İBRAHİM I, İ b r a h i m T a m ğ a ç B u ğ r a x a n
İBRAHİM I, İ b r a h i m T a m ğ a ç B u ğ r a x a n (998–1068) – Qәrbi Qaraxanilәr dövlәtinin hökmdarı [1052–68]. Mәnbәlәrdә I İ. Böri tegin vә Tamğaç xan (xanlar xanı) titullarını daşıyır. Qardaşı Mәhәmmәd xanın ölümündәn sonra hakimiyyәtә gәlmişdi.1016 ildәn etibarәn Qaraxanilәr dövlәtindә daxili çәkişmәlәr başladı. 1038 ildә I İ. Mavәraünnәhrin paytaxtı Sәmәrqәndi әlә keçirәrәk özünü xan elan etdi. Böri Tegin Sәlcuqilәr ilә birlikdә Dәn-dәnakan vuruşmasında (1040) iştirak etdi. 1041 ildә vahid Qaraxanilәr dövlәti iki yerә parçalandı: Şәrqi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Balasaqun, sonralar Kaşqar) vә Qәrbi Qaraxanilәr dövlәti (paytaxtı Sәmәrqәnd). Hәmin ildә I İ. Buxaranı zәbt etdi vә Tamğaç Buğra xan titulunu aldı. 1050-ci illәrin sonlarında Şәrqi Qaraxanilәr dövlәtinin daxilindә, Süleyman Arslan xanın ölümündәn sonra baş vermiş iğtişaşlardan istifadә edәn I İ. bir sıra Şәrqi Qaraxani torpaqlarını, o cümlәdәn Şәrqi Fәrqanәni, Daşkәnd vahәsini vә İsfidcabı işğal etdi. 1060 ildә Şaş (indiki Daşkәnd), İlak vә Fәrqanәnin bir hissәsini әlә kеçirәrәk dövlәtin әrazisini xеyli gеnişlәndirdi. I İ.-in mәrkәzlәşdirmә siyasәti bütün ölkә әrazisindә, hәmçinin zәbt olunmuş vilayәtlәrdә pul sisteminin unifikasiyasi ilә ifadә olunurdu. 1040 ildәn 1212 ilәdәk Sәmәrqәnd xanları I İ. Tamğaç xanın nәslindәn idilәr. Onun dövründә Mavәraünnәhrdә Mahmud Kaşqari, Yusif Balasaquni vә b. alim vә şairlәr yaşayıb yaratmışdılar. I İ.-in ölümündәn sonra hakimiyyәtә oğlu Şәms әl-mülk Nәsrә keçdi.
