İCÓ DİLLƏRİ – Niger-Konqo dillәri tәrkibindә dil ailәsi. Nigeriyanın c.-unda, Atlantika sahili boyu, Niger çayı deltasında vә ondan q.-dә yayılmışdır. İ.d.-ndә danışanların sayı tәqr. 10 mln. nәfәrdir (2000).
İ.d. defaka (ölmәkdә olan defaka dilindәn ibarәtdir) vә ico (bәzәn vahid dil kimi nәzәrdәn keçirilәn dialektlәr sinfi) qruplarına ayrılır. İco qrupunda iki yarımqrup var. Şәrq yarımqrupuna nkoroo, ibani-kalabarikirike, cәnub-şәrq (nembe dialektindәn ibarәtdir) dialektlәri, qәrb, yaxud mәrkәzi yarımqrupuna isә İ.d. arealının qәrb hissәsini tәşkil edәn vә danışanlarının sayına görә әn böyük (4 mln. nәfәr) olan izon dialektlәr sinfi (qbanran, ekpetiama, kolokuma dialektlәri) vә daxili dialektlәr sinfi (bisemi, akita, oruma dialektlәri) aiddir. İ.d. Qәrbi Afrika dil arealı üçün sәciyyәvi olan nisbәtәn zәngin vokalizmә malikdir. Konsonantizm nisbәtәn sadәdir. Yuxarı vә aşağı tonlar var. Leksemlәr bir neçә ton sinfinә bölünmüşdür. Bәzi dialektlәrdә musiqili vurğu sistemi inkişaf edir. Morfoloji quruluşu tәcridetmә elementlәri ilә birgә analitikdir. Sinif prefikslәri itirilmiş, ad siniflәri sistemi yox olmuşdur. Cins kateqoriyası sistemi inkişaf etmişdir (kişi, qadın vә cansız). “Samit+sait+samit+sait” şәklindә kök quruluşu saxlanılmışdır. Feilin qrammatik mәnaları post pozitiv elementlәr vasitәsilә ifadә oluna bilәr, iltisaqilәşmәyә zәif meyil var. Cümlәdә söz sırası “subyekt+obyekt+predikat”, ad qruplarında “asılı söz+әsas söz” şәklindәdir. C.H.Qrinberqin tәsnifatına әsasәn İ.d. kva dillәrinә daxil edilirdi, lakin P.Bennet (ABŞ) vә Y.Sterkin (Belçika) tәdqiqatlarından sonra onlar Niger-Konqo makroailәsi çәrçivәsindә ayrıca dil ailәsi kimi nәzәrdәn keçirilir. Rәsmi statusu yoxdur, lakin İ.d.-ndә nәşrlәr çıxır, radioverilişlәr aparılır. Ədәbi әnәnә iconun iki dialektindә (kolokuma vә kalabari) mövcuddur.
