İÇÖLÇƏN – detalların daxili (deşiklәrinin, yarıqlarının vә s.) xәtti ölçülәrini tәyin edәn ölçü alәti. Ölçmә, bir bir-birinә nәzәrәn 180° bucaq altında yerlәşdirilmiş iki sferik ucluğu ölçülәn sәthә toxundurmaqla (ikikontaktlı ölçü sxemi) aparılır. Bir çox İ.-lәrdә ölçü xәttini nәzarәt olunan ölçü istiqamәtindә yönәltmәk (mәrkәzlәşdirmәk) üçün quruluş, hәmçinin xәtti yer dәyişmәlәri ölçәn ucluqlar, ölçülәri ucluqlardan hesablayıcı qurğuya ötürәn әlavә mexanizmlәr olur. Hesablama üsuluna görә İ.-lәr indikatorlu vә mikrometrik olur. Bir qayda olaraq, İ.-lәr, hәmçinin, hәr hansı sәciyyәvi әlamәtinә – konstruksiyasına (qısqaclı, kürәcikli vә s.), ötürmә formasına (konuslu, lingli, paz ötürücülü), ölçülәn sәthә toxunma növünә görә tәsnif edilir. Ölçmә dәqiqliyi 10–2 mm-dәn 10–3 mm-ә qәdәr olur. Sadә mikrometrik İ. (başqa adı ştixmassdır) mikrometrik başlıq vә ölçmә ucluqları olan dәyişilәn kalibrli içliklәrdәn (uzadıcılardan) ibarәtdir; ölçmә hәddi 50 mm-dәn 2500 mm-ә qәdәrdir. 1250 mm-dәn 10000 mm-ә qәdәr olan diametrlәri tәyin etmәk üçün İ. saat tipli әlavә indikatorlarla tәchiz olunur. Kiçik deşiklәrin ölçülmәsi üçün müxtәlif ötürmә mexanizmlәri olan İ.-lәr işlәdilir. İndikatorlu İ.-lәr, bir qayda olaraq, lingli, yaxud paz ötürücülü hazırlanır. Ling ötürücülü İ.-lәrdә ölçmә hәddi 3 mm-dәn 1000 mm-ә qәdәr, paz ötürücülüdә isә 18 mm-dәn 50 mm-ә qәdәrdir.
Kiçik deşiklәrin ölçülmәsi üçün kürәcikli indika torlu içölçәn:
1 – detal;
2 – ölçmә içliyi;
3 – hesabla yıcı qurğu;
4 – bәrkidici vint;
5 – iynә;
6 – ölçü kürәciyi
