İDEAL QAZ – qazın nәzәri modeli; bu modeldә qaz zәrrәciklәri arasındakı qarşılıqlı tәsir nәzәrә alınmır (zәrrәciklәrin orta kinetik enerjisi qarşılıqlı tәsir enerjisindәn çox böyükdür). İ.q.-ın daxili enerjisi yalnız onun kinetik enerjisi ilә tәyin edilir. 1847 ildә ingilis fiziki C.Herapatın tәklif etdiyi bu model molekulyar-kinetik nәzәriyyәnin әsasını qoydu.
Klassik vә kvant İ.q.-ı fәrqlәndirirlәr.K l a s s i k İ.q.-ın xassәlәri klassik fizikanın qanunları – Klapeyron tәnliyi vә onun xüsusi halları: Boyl–Mariott vә Gey-Lüssak qanunları ilә tәsvir edilir. Klassik İ.q. zәrrәciklәrinin enerjilәrә görә paylanması Boltsman statistikası ilә tәyin olunur. Kifayәt qәdәr seyrәk real qazlar klassik İ.q. modeli ilә yaxşı tәsvir edilir. K v a n t İ.q. iki növdür: Fermi–Dirak statistikasını ödәyәn (zәrrәciyinin spini yarımtam olan) İ.q. vә Boze–Eynşteyn statistikasını ödәyәn (zәrrәciyinin spini tam olan) İ.q. Ulduzların quruluşuna dair nәzәriyyәyә әsasәn sıxlığı 1–10 kq⁄sm3 olan ulduzlarda elektronlardan ibarәt Fermi–Dirak İ.q.-ı (cırlaşmış ideal qaz), sıxlığı 109 kq⁄sm3 olanlarda isә neytronlardan ibarәt Fermi – Dirak İ.q.-ı mövcuddur. Boze – Eynşteyn İ.q.-ına mütlәq sıfra yaxın temp-rlarda heliumu, şüalandırıcı ilә istilik tarazlığında olan elektromaqnit şüalanmasını (fotonlardan ibarәt İ.q.-ı) misal göstәrmәk olar.
