Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - İXTİOFTİRİÓZ )
    İDMAN GİMNASTİKASI 
    İDMAN GİMNASTİKASI – idman növü; gimnastika alәtlәrindә, sәrbәst hәrәkәtlәr üzrә vә tәkanla tullanma yarışlarını birlәşdirir. Gimnastika çoxnövçülüyü üzrә böyük beynәlxalq turnirlәrin müasir proqramlarına qadınlar üçün müxtәlif hündürlüklü bruslarda, tirlәrdә, tәkanla tullanmada, sәrbәst hәrәkәtlәrdә; kişilәr üçün sәrbәst hәrәkәtlәrdә tәkanla tullanmada, atda (gimnastik alәt), halqalarda, paralel bruslar vә tirlәrdә mütlәq vә sәrbәst hәrәkәtlәr daxildir. Mütlәq vә sәrbәst proqramların icrasından sonra çoxnövçülük üzrә komanda birinciliyinin qalibi müәyyәn edilir; finallarda iştirak etmәk üçün (şәxsi birincilik) 6 nәfәrdәn 36 nәfәrәdәk әn yaxşı çox növçü vә hәr bir proqram növündә 6–8 әn yaxşı idmançı seçilir. Mütlәq hәrәkәtlәr Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) tәrәfindәn müәyyәn edilir, sәrbәst hәrәkәtlәr isә onların çәtinliyinә vә kompozisiyasına rәsmi tәlәblәr nәzәrә alınmaqla idmançılar tәrәfindәn tәrtib olunur. Hәrәkәtlәrin icrası 10 ballıq sistem üzrә qiymәtlәndirilir. 19 әsrin 2-ci yarısında Qәrbi Avropanın bir sıra ölkәsindә gimnastika hәrәkәtlәrinin bәzi növlәri üzrә yarışlar keçirilmәyә başlanmışdı.1881 ildә Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) yaradılmışdır; 142 ölkәnin milli federasiyası birlәşdirir (2016). 1896 ildә İ.g. Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilmişdir, 1928 ildәn Olimpiya Oyunların da qadınlar iştirak edirlәr. 1903 ildәn dünya çempionatları keçirilir (1913 ilә qәdәr 2 ildә 1 dәfә, 1922–78 ildә 4 ildә bir dәfә, 1979–91 ildә 2 ildә bir dәfә, 1992 ildәn – hәr il); 1934 ildәn dünya çempionatlarında qadınlarda iştirak edir.
    Azәrb.-da İ.g. üzrә ilk çempionat 1939 ildә tәşkil olunmuşdur. Azәrb. Gimnastika Federasiyası (AGF) 1956 ildә Bakıda yaradılmış, 1992 ildә yenidәn tәsis edilmişdir.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İXTİOFTİRİÓZ 
    İDMAN GİMNASTİKASI 
    İDMAN GİMNASTİKASI – idman növü; gimnastika alәtlәrindә, sәrbәst hәrәkәtlәr üzrә vә tәkanla tullanma yarışlarını birlәşdirir. Gimnastika çoxnövçülüyü üzrә böyük beynәlxalq turnirlәrin müasir proqramlarına qadınlar üçün müxtәlif hündürlüklü bruslarda, tirlәrdә, tәkanla tullanmada, sәrbәst hәrәkәtlәrdә; kişilәr üçün sәrbәst hәrәkәtlәrdә tәkanla tullanmada, atda (gimnastik alәt), halqalarda, paralel bruslar vә tirlәrdә mütlәq vә sәrbәst hәrәkәtlәr daxildir. Mütlәq vә sәrbәst proqramların icrasından sonra çoxnövçülük üzrә komanda birinciliyinin qalibi müәyyәn edilir; finallarda iştirak etmәk üçün (şәxsi birincilik) 6 nәfәrdәn 36 nәfәrәdәk әn yaxşı çox növçü vә hәr bir proqram növündә 6–8 әn yaxşı idmançı seçilir. Mütlәq hәrәkәtlәr Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) tәrәfindәn müәyyәn edilir, sәrbәst hәrәkәtlәr isә onların çәtinliyinә vә kompozisiyasına rәsmi tәlәblәr nәzәrә alınmaqla idmançılar tәrәfindәn tәrtib olunur. Hәrәkәtlәrin icrası 10 ballıq sistem üzrә qiymәtlәndirilir. 19 әsrin 2-ci yarısında Qәrbi Avropanın bir sıra ölkәsindә gimnastika hәrәkәtlәrinin bәzi növlәri üzrә yarışlar keçirilmәyә başlanmışdı.1881 ildә Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) yaradılmışdır; 142 ölkәnin milli federasiyası birlәşdirir (2016). 1896 ildә İ.g. Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilmişdir, 1928 ildәn Olimpiya Oyunların da qadınlar iştirak edirlәr. 1903 ildәn dünya çempionatları keçirilir (1913 ilә qәdәr 2 ildә 1 dәfә, 1922–78 ildә 4 ildә bir dәfә, 1979–91 ildә 2 ildә bir dәfә, 1992 ildәn – hәr il); 1934 ildәn dünya çempionatlarında qadınlarda iştirak edir.
    Azәrb.-da İ.g. üzrә ilk çempionat 1939 ildә tәşkil olunmuşdur. Azәrb. Gimnastika Federasiyası (AGF) 1956 ildә Bakıda yaradılmış, 1992 ildә yenidәn tәsis edilmişdir.
    İDMAN GİMNASTİKASI 
    İDMAN GİMNASTİKASI – idman növü; gimnastika alәtlәrindә, sәrbәst hәrәkәtlәr üzrә vә tәkanla tullanma yarışlarını birlәşdirir. Gimnastika çoxnövçülüyü üzrә böyük beynәlxalq turnirlәrin müasir proqramlarına qadınlar üçün müxtәlif hündürlüklü bruslarda, tirlәrdә, tәkanla tullanmada, sәrbәst hәrәkәtlәrdә; kişilәr üçün sәrbәst hәrәkәtlәrdә tәkanla tullanmada, atda (gimnastik alәt), halqalarda, paralel bruslar vә tirlәrdә mütlәq vә sәrbәst hәrәkәtlәr daxildir. Mütlәq vә sәrbәst proqramların icrasından sonra çoxnövçülük üzrә komanda birinciliyinin qalibi müәyyәn edilir; finallarda iştirak etmәk üçün (şәxsi birincilik) 6 nәfәrdәn 36 nәfәrәdәk әn yaxşı çox növçü vә hәr bir proqram növündә 6–8 әn yaxşı idmançı seçilir. Mütlәq hәrәkәtlәr Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) tәrәfindәn müәyyәn edilir, sәrbәst hәrәkәtlәr isә onların çәtinliyinә vә kompozisiyasına rәsmi tәlәblәr nәzәrә alınmaqla idmançılar tәrәfindәn tәrtib olunur. Hәrәkәtlәrin icrası 10 ballıq sistem üzrә qiymәtlәndirilir. 19 әsrin 2-ci yarısında Qәrbi Avropanın bir sıra ölkәsindә gimnastika hәrәkәtlәrinin bәzi növlәri üzrә yarışlar keçirilmәyә başlanmışdı.1881 ildә Beynәlxalq Gimnastika Federasiyası (FİJ) yaradılmışdır; 142 ölkәnin milli federasiyası birlәşdirir (2016). 1896 ildә İ.g. Olimpiya Oyunlarının proqramına daxil edilmişdir, 1928 ildәn Olimpiya Oyunların da qadınlar iştirak edirlәr. 1903 ildәn dünya çempionatları keçirilir (1913 ilә qәdәr 2 ildә 1 dәfә, 1922–78 ildә 4 ildә bir dәfә, 1979–91 ildә 2 ildә bir dәfә, 1992 ildәn – hәr il); 1934 ildәn dünya çempionatlarında qadınlarda iştirak edir.
    Azәrb.-da İ.g. üzrә ilk çempionat 1939 ildә tәşkil olunmuşdur. Azәrb. Gimnastika Federasiyası (AGF) 1956 ildә Bakıda yaradılmış, 1992 ildә yenidәn tәsis edilmişdir.