İDMAN SƏMTİ MÜƏYYƏN ETMƏSİ – topoqrafik xәritә vә kompasdan istifadә etmәklә xüsusi nәzarәt mәntәqәlәri olan müәyyәn marşrutun qәt edilmәsi üzrә idman növü. Müәyyәn edilmiş mәsafәni hamıdan tez qәt edәn iştirakçı qalib sayılır. İ.s. üzrә yarışlar estafet şәklindә, dağ velosipedi ilә sәmtimüәyyәnetmә, xizәkli sәmtimüәyyәnetmә vә çoxgünlük marafon formasında keçirilә bilәr. İ.s.-nin bir neçә növü mövcuddur: verilmiş istiqamәtdә, seçimә görә, nişanlanmış traslarda. Peşәkar sәviyyәli yarışlarda mәsafә uzunluğu vә vaxt kişilәr üçün 90 dәq. әrzindә 10 km-dәn 20 km-dәk, qadınlar üçün 75 dәq. müddәtindә 7 km-dәn 15 km-dәk ola bilәr. İ.s. 19 әsrin sonunda Skandinaviyada yaranmışdır. 1961 ildә tәsis edilmiş Beynәlxalq İdman Sәmtimüәyyәnetmә Federasiyası (IOF) 79 milli federasiyanı birlәşdirir (2016). 1962 ildәn Avropa (2000 ildәn 2 ildә 1 dәfә), 1966 ildәn dünya (2003 ildәn hәr il) çempionatları, 1986 ildәn Dünya kuboku yarışları (2 ildә 1 dәfә; 2004 ildәn hәr il) keçirilir. İ.s. üzrә böyük yarışlarda fransalı T.Jorju (Georjiu) (2003–15 illәrdә dünya çempionatlarında 13 qızıl medal vә 2004–08 illәrdә Avropa çempionatlarında 3 qızıl mükafat) vә isveçrәli S.Niqqli-Luder (2001–14 illәrdә 47 qızıl medal, o cümlәdәn dünya çempionatlarında 23 vә Avropa çempionatlarında 10 medal) daha çox qazanmışlar. Dünyanın 50-dәn artıq ölkәsindә İ.s. ilә tәqr. 1 mln. idmançı mәşğul olur (21 әsrin әvvәllәri).
Azәrb. Sәmti Müәyyәnetmә İdmanı Federasiyası 1979 ildә Bakıda yaradılmış, 2009 ildә yenidәn tәsis edilmişdir.
