İERSİNİÓZ – zoonozlar qrupundan olan kәskin infeksion xәstәlik; enterobak teriyalara aid Yersinia enterocolitica bakteriyaları ilә törәdilir. Əsasәn, mәdә-bağırsaq yolunun zәdәlәnmәsi vә digәr orqan vә sistemlәrin dә zәdәlәnmә meylliyi ilә sәciyyәlәnir.
Törәdicinin mәnbәyi, çox vaxt sinantrop vә vәhşi gәmiricilәr, habelә donuzlar, iri buynuzlu heyvanlar, itlәr, pişiklәr vә s., bәzәn xәstә vә ya basilgәzdirәn insanlardır. Bakteriyalar torpaqda, suda, qida mәhsullarında artıb çoxalır. İ.-un yoluxma mexanizmi fekal-oral yolladır. Yoluxma, adәtәn, ifrazatlarla çirklәnmiş vә termiki emaldan keçirilmәmiş tәrәvәzlәrin (kәlәm vә yerköküdәn olan salatlar, vineqretlәr vә s.), bәzәn isә süd mәhsullarının qәbulundan baş verir.
İ.-u qastrointestinal, abdominal (appendi kulyar), yayılmış (ikincili-ocaqlı, septik) formaları, habelә bakteriya ifrazedәnlәr ayırd edilir. İnkubasiya dövrü 1–6 gün tәşkil edir. İ. çox vaxt qastroenterit, entero kolit, qastroenterokolit formada davam edir. Xәstәlik kәskin başlayır: titrәtmә, temp-run 38–39°-yә qәdәr qalxması, artralgiyalar, mialgiyalar, öyümә, qusma, qarında sancıya oxşar, yaxud daimi ağrılar, qarın işlәmәsi. Ağır hallarda kәskin görünәn intoksikasiya, orqanizmin susuzlaşması qeyd olunur. Çox vaxt infeksion-toksik böyrәk adlanan, seroz meningit simptomları inkişaf edir. Sağalma dövründә bәdәnin, üzün, boynun dәrisindә çapıqşәkilli, ovucda vә ayağın altında tәbәqәli qabıqvermә meydana gәlir.
Diaqnoz bakterioloji (әkmә) vә seroloji (antigenlәrin vә anticisimlәrin tәyini) müayinәlәrә әsasәn qoyulur. M ü a l i c ә s i:
antibiotiklәr, antihistamin dәrmanlar, dezintoksikasiya müalicәsi. Profilaktikası gәmiricilәrlә mübarizәyә, onların tәrәvәz saxlanılan yerlәrә, әrzaq anbarlarına, mağazalara keçmәsinin qarşısının alınması istiqamәtinә yönәldilmәli vә s.-dәn ibarәtdir. Bax hәmçinin Psevdotuberkulyoz.
