Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
XI CİLD (HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI - İXTİOFTİRİÓZ )
    İFRATİNCƏ QURULUŞ 
    İFRATİNCƏ QURULUŞ (ifrat incә parçalanma) – atom vә molekulların elektron altsistemi ilә nüvәnin maqnit dipol momenti vә elәcә dә elektrik kvadrupol momenti arasında baş verәn qarşılıqlı tәsir nәticәsindә atom, ion vә molekulların enerji sәviyyәlәrinin (spektral xәtlәrinin) parçalanması (bir neçә altsәviyyәnin yaranması). Bir qayda olaraq, maqnit qarşılıqlı tәsiri hesabına parçalanma elektrik parçalanmasından bir tәrtib böyük olur. Atomun İ.q. altsәviyyәlәrinin enerjisi nüvәnin I momenti ilә elektron örtüyünün J momentinin vektorial cәminә bәrabәr olan tam F momenti ilә tәyin olunur; ifrat incә parçalanmanın qiymәti bu düsturla ifadә olunur: ΔEF = 1/2 AC + BC (C +1), burada C = F(F +1) J (J +1) – I (I +1), A B – parçalanma sabitlәri olub, uyğun olaraq nüvәnin maqnit vә elektrik momenti ilә tәyin edilir. Molekulların İ.q.-unu tәsvir etmәk çox çәtindir (molekulun fırlanmasının, elektron örtüyünün bütün nüvәlәrlә qarşılıqlı tәsirinin vә s. uçotu tәlәb olunur).
    İ.q.-un komponentlәri arasında keçidlәr nәticәsindә baş verәn şüalanma radiodalğalar diapazonuna düşür. İ.q.-un spektral xәtlәrinin
    tәdqiqi nüvәlәrin xassәlәri haqqında mәlumat almağa imkan verir. Hidrogen atomunun әsas halının komponentlәri arasındakı keçidlәr nәticәsindә әmәlә gәlәn 21 sm dalğa uzunluqlu spektral xәtt kainatın tәdqiqindә çox mühüm rol oynayır.
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2007
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində)
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2012
ISBN: 978-9952-441-01-7
Səhifələrin sayı: 881
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2009
ISBN: 978-9952-441-02-4
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2010
ISBN: 978-9952-441-05-5
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2011
ISBN: 978-9952-441-07-9
Səhifələrin sayı: 604
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2013
ISBN: 978-9952-441-03-1
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2014
ISBN: 978-9952-441-10-9
Səhifələrin sayı: 592
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2015
ISBN: 978-9952-441-11-6
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2016
ISBN: 978-9952-441-12-3
Səhifələrin sayı: 608
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili:
ISBN:
Səhifələrin sayı:
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2019
ISBN: 978-9952-441-17-8
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili 2020
ISBN: 978-9952-441-18-5
Səhifələrin sayı: 600
Sərlövhə: Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD
Nəşriyyat: "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi
Nəşr yeri: Bakı
Nəşr ili: 2024
ISBN: 978-9952-441-20-8
Səhifələrin sayı: 600
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – İXTİOFTİRİÓZ 
    İFRATİNCƏ QURULUŞ 
    İFRATİNCƏ QURULUŞ (ifrat incә parçalanma) – atom vә molekulların elektron altsistemi ilә nüvәnin maqnit dipol momenti vә elәcә dә elektrik kvadrupol momenti arasında baş verәn qarşılıqlı tәsir nәticәsindә atom, ion vә molekulların enerji sәviyyәlәrinin (spektral xәtlәrinin) parçalanması (bir neçә altsәviyyәnin yaranması). Bir qayda olaraq, maqnit qarşılıqlı tәsiri hesabına parçalanma elektrik parçalanmasından bir tәrtib böyük olur. Atomun İ.q. altsәviyyәlәrinin enerjisi nüvәnin I momenti ilә elektron örtüyünün J momentinin vektorial cәminә bәrabәr olan tam F momenti ilә tәyin olunur; ifrat incә parçalanmanın qiymәti bu düsturla ifadә olunur: ΔEF = 1/2 AC + BC (C +1), burada C = F(F +1) J (J +1) – I (I +1), A B – parçalanma sabitlәri olub, uyğun olaraq nüvәnin maqnit vә elektrik momenti ilә tәyin edilir. Molekulların İ.q.-unu tәsvir etmәk çox çәtindir (molekulun fırlanmasının, elektron örtüyünün bütün nüvәlәrlә qarşılıqlı tәsirinin vә s. uçotu tәlәb olunur).
    İ.q.-un komponentlәri arasında keçidlәr nәticәsindә baş verәn şüalanma radiodalğalar diapazonuna düşür. İ.q.-un spektral xәtlәrinin
    tәdqiqi nüvәlәrin xassәlәri haqqında mәlumat almağa imkan verir. Hidrogen atomunun әsas halının komponentlәri arasındakı keçidlәr nәticәsindә әmәlә gәlәn 21 sm dalğa uzunluqlu spektral xәtt kainatın tәdqiqindә çox mühüm rol oynayır.
    İFRATİNCƏ QURULUŞ 
    İFRATİNCƏ QURULUŞ (ifrat incә parçalanma) – atom vә molekulların elektron altsistemi ilә nüvәnin maqnit dipol momenti vә elәcә dә elektrik kvadrupol momenti arasında baş verәn qarşılıqlı tәsir nәticәsindә atom, ion vә molekulların enerji sәviyyәlәrinin (spektral xәtlәrinin) parçalanması (bir neçә altsәviyyәnin yaranması). Bir qayda olaraq, maqnit qarşılıqlı tәsiri hesabına parçalanma elektrik parçalanmasından bir tәrtib böyük olur. Atomun İ.q. altsәviyyәlәrinin enerjisi nüvәnin I momenti ilә elektron örtüyünün J momentinin vektorial cәminә bәrabәr olan tam F momenti ilә tәyin olunur; ifrat incә parçalanmanın qiymәti bu düsturla ifadә olunur: ΔEF = 1/2 AC + BC (C +1), burada C = F(F +1) J (J +1) – I (I +1), A B – parçalanma sabitlәri olub, uyğun olaraq nüvәnin maqnit vә elektrik momenti ilә tәyin edilir. Molekulların İ.q.-unu tәsvir etmәk çox çәtindir (molekulun fırlanmasının, elektron örtüyünün bütün nüvәlәrlә qarşılıqlı tәsirinin vә s. uçotu tәlәb olunur).
    İ.q.-un komponentlәri arasında keçidlәr nәticәsindә baş verәn şüalanma radiodalğalar diapazonuna düşür. İ.q.-un spektral xәtlәrinin
    tәdqiqi nüvәlәrin xassәlәri haqqında mәlumat almağa imkan verir. Hidrogen atomunun әsas halının komponentlәri arasındakı keçidlәr nәticәsindә әmәlә gәlәn 21 sm dalğa uzunluqlu spektral xәtt kainatın tәdqiqindә çox mühüm rol oynayır.