İXTİOTOKSİKÓZ (yun. ἰχϑύς – balıq + toksikoz) – zәhәrli balıq, yaxud dәniz mәhsullarından istifadә nәticәsindә baş verәn qida zәhәrlәnmәlәrinin növmüxtәlifliyi. İ.-a sәbәb olan toksinlәr balıqların әzәlә toxumasında, qanında, kürüsündә, qara ciyәrindә vә qonadalarında ola bilir. İ. qarnı tikanlıkimilәrlә zәhәrlәnmәyә, yәni siqvaterә (siqvaterin toksininin adı ilә) vә neyrotoksinlәrin (tetradotoksin, brevitoksin, okadain turşusu vә s.) törәtdiyi molyusklarla paralitik zәhәrlәnmәyә ayrılır. İ.-un simptomları, adәtәn zәhәrli әrzağın qida kimi istifadәsindәn bir neçә saat sonra inkişaf edir vә qarında ağrılar, ürәkbulanma, baş gicәllәnmә, ağızda acılıq, solğunluq, taxikardiya, hipotenziya, qulaqlarda küylә müşayiәt olunur. Müalicәsi tәcili dezintoksikasiya terapiyasından istifadә etmәklә zәhәrli maddәlәrin orqanizmdәn çıxarılmasına yönәldilir. İ-un profilaktikası üçün balıq vә dәniz mәhsulları düzgün termi ki emal edilmәlidir. Molyuskların yığılması üçün su hövzәlәrinin tәhlükәsizliyinә dair tәlimata riayәt etmәk vә digәr tәdbirlәr lazımdır. Şirinsu vә dәniz balıqlarının, o cümlәdәn vәtәgә balıqlarının (tunes, skumbriya, makrel, durnabalığı, sıf, angvil vә s.) bir çox növlәri dә zәhәrlilik dәrәcәlәrinin vә onların toksinlәrinin tәbiәtinin dәqiq müәyyәn olunmadığına baxmayaraq, İ. törәdә bilirlәr.
Geniş mәnada aktiv-zәhәrli balıqların (mәs., bizquyruqkimi skatlar) iynәsinin insana batması, yaxud onların suya ifraz etdiyi toksinlәrin tәsiri nәticәsindә baş verәn intoksikasiya da hәmçinin İ.-a aid edilir.
