İXTİÓZ (yun. ίχϑύς – balıq vә ...oz) – irsi dәri xәstәliklәri qrupu. Dәrinin buynuzlaşmasının diffuz pozğunluğu vә balıq pullarını xatırladan çoxlu pulcuqların әmәlә gәlmәsi ilә sәciyyәlәnir. Ən çox vulqar İ.-a (autosom-dominant tip üzrә irsәn ötürülür vә hәyatın ilk illәrindә özünü göstәrir) rast gәlinir. Uşağın dәrisi quruyur, sonra onda bozumtul, müxtәlif qalınlıqda vә tәzahür dәrәcәsindә dәriyә sıx yapışmış pulcuqlar, hәmçinin yarıqlar, sıx buynuz laylar әmәlә gәlir. Dәrinin funksiyası pozulur: saçlar vә dırnaqlar distrofiyaya mәruz qalır. Yaş artdıqca proses zәiflәyir. Daha az hallarda ana dangәlmә İ.-a rast gәlinir, bu zaman uşaq ixtiozformalı eritrodermiya ilә doğulur: bütün dәri kolloidәbәnzәr nazik tәbәqә ilә örtülü olur, qoparıldıqda tünd-qırmızı dәri qatı görünür, göz qapaqları çevrilir. Tәdricәn eritemanın parlaqlığı azalır, çoxlu sayda pulcuqlar әmәlә gәlir. Mәrkәzi sinir sisteminin vә endokrin sisteminin müxtәlif inkişaf anomaliyaları ilә birlәşmәsi mümkündür: erkәn uşaq yaşlarında ağırlaşmalara (sәtәlcәm, sepsis, piodermiya) sәbәb olan immun sistemi çatışmazlığı. Dәrinin zәdәlәnmәsi bütün ömür boyu davam edir vә daimi qulluq tәlәb edir. İ.-un digәr, daha nadir variantları da ola bilәr. M ü a l i c ә s i: kәpәkli, duzlu, sulfidli vannalar; lilli vә torflu palçıqlar; yumşaldıcı A vitaminli kremlәr; daxilә – vitaminlәr, böyük xәstәlәrә – daxilә vә xaricә retinol. P r o f i l a k t i k a s ı: genetik konsultasiya.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – “İQDAM”
İXTİÓZ
İXTİÓZ (yun. ίχϑύς – balıq vә ...oz) – irsi dәri xәstәliklәri qrupu. Dәrinin buynuzlaşmasının diffuz pozğunluğu vә balıq pullarını xatırladan çoxlu pulcuqların әmәlә gәlmәsi ilә sәciyyәlәnir. Ən çox vulqar İ.-a (autosom-dominant tip üzrә irsәn ötürülür vә hәyatın ilk illәrindә özünü göstәrir) rast gәlinir. Uşağın dәrisi quruyur, sonra onda bozumtul, müxtәlif qalınlıqda vә tәzahür dәrәcәsindә dәriyә sıx yapışmış pulcuqlar, hәmçinin yarıqlar, sıx buynuz laylar әmәlә gәlir. Dәrinin funksiyası pozulur: saçlar vә dırnaqlar distrofiyaya mәruz qalır. Yaş artdıqca proses zәiflәyir. Daha az hallarda ana dangәlmә İ.-a rast gәlinir, bu zaman uşaq ixtiozformalı eritrodermiya ilә doğulur: bütün dәri kolloidәbәnzәr nazik tәbәqә ilә örtülü olur, qoparıldıqda tünd-qırmızı dәri qatı görünür, göz qapaqları çevrilir. Tәdricәn eritemanın parlaqlığı azalır, çoxlu sayda pulcuqlar әmәlә gәlir. Mәrkәzi sinir sisteminin vә endokrin sisteminin müxtәlif inkişaf anomaliyaları ilә birlәşmәsi mümkündür: erkәn uşaq yaşlarında ağırlaşmalara (sәtәlcәm, sepsis, piodermiya) sәbәb olan immun sistemi çatışmazlığı. Dәrinin zәdәlәnmәsi bütün ömür boyu davam edir vә daimi qulluq tәlәb edir. İ.-un digәr, daha nadir variantları da ola bilәr. M ü a l i c ә s i: kәpәkli, duzlu, sulfidli vannalar; lilli vә torflu palçıqlar; yumşaldıcı A vitaminli kremlәr; daxilә – vitaminlәr, böyük xәstәlәrә – daxilә vә xaricә retinol. P r o f i l a k t i k a s ı: genetik konsultasiya.
İXTİÓZ
İXTİÓZ (yun. ίχϑύς – balıq vә ...oz) – irsi dәri xәstәliklәri qrupu. Dәrinin buynuzlaşmasının diffuz pozğunluğu vә balıq pullarını xatırladan çoxlu pulcuqların әmәlә gәlmәsi ilә sәciyyәlәnir. Ən çox vulqar İ.-a (autosom-dominant tip üzrә irsәn ötürülür vә hәyatın ilk illәrindә özünü göstәrir) rast gәlinir. Uşağın dәrisi quruyur, sonra onda bozumtul, müxtәlif qalınlıqda vә tәzahür dәrәcәsindә dәriyә sıx yapışmış pulcuqlar, hәmçinin yarıqlar, sıx buynuz laylar әmәlә gәlir. Dәrinin funksiyası pozulur: saçlar vә dırnaqlar distrofiyaya mәruz qalır. Yaş artdıqca proses zәiflәyir. Daha az hallarda ana dangәlmә İ.-a rast gәlinir, bu zaman uşaq ixtiozformalı eritrodermiya ilә doğulur: bütün dәri kolloidәbәnzәr nazik tәbәqә ilә örtülü olur, qoparıldıqda tünd-qırmızı dәri qatı görünür, göz qapaqları çevrilir. Tәdricәn eritemanın parlaqlığı azalır, çoxlu sayda pulcuqlar әmәlә gәlir. Mәrkәzi sinir sisteminin vә endokrin sisteminin müxtәlif inkişaf anomaliyaları ilә birlәşmәsi mümkündür: erkәn uşaq yaşlarında ağırlaşmalara (sәtәlcәm, sepsis, piodermiya) sәbәb olan immun sistemi çatışmazlığı. Dәrinin zәdәlәnmәsi bütün ömür boyu davam edir vә daimi qulluq tәlәb edir. İ.-un digәr, daha nadir variantları da ola bilәr. M ü a l i c ә s i: kәpәkli, duzlu, sulfidli vannalar; lilli vә torflu palçıqlar; yumşaldıcı A vitaminli kremlәr; daxilә – vitaminlәr, böyük xәstәlәrә – daxilә vә xaricә retinol. P r o f i l a k t i k a s ı: genetik konsultasiya.
