İXTİOZAVRLAR, b a l ı q k ә l ә z l ә r (Ichtyopterygia) – sistematikada vәziyyәti aydın olmayan nәsli kәsilmiş dәniz heyvanları dәstәsi; әvvәllәr İ. xüsusi yarımsinif hesab edilirdi; müasir sistemlәr onların arxozavromorflarla qohumluğunu ehtimal edir. Mezozoy erasında geniş yayılmışdılar; әn inkişaf etdiyi dövr onun birinci yarısında olmuşdur. Qalıqları Rusiya әrazisindәki Kolımada vә Volqaboyunda, Kursk, Belqorod vә Moskva vil.-lәrindә aşkar edilmişdir. 40-dan artıq cinsi var. Bәdәni (uz. 15 m-әdәk) iyşәkillidir. Ətrafları falanqaları sayca artmış kürәklәrә, bәzәn dә barmaqlara çevrilmişdir. Ön kürәklәri arxadakılardan daha iridir. Quyruq üzgәci şaquli istiqamәtlәnmiş iki pәrә ayrılmışdır. Kәllәnin әnsә nahiyәsi qısalmış, rostral (kәllәnin çәnәlәrlә birlikdә gözyuvasıüstü nahiyәsi) nahiyәsi isә әsasәn itiüzәn formalarda uzanmışdır. Gözyuvaları hәmişә iri olmuşdur. Dişlәri eyni ölçüdә, konusşәkilli, çox vaxt denti çoxsaylı, nәzәrә çarpan qırışıqlıdır. Fәqәrәlәri diskşәkilli olmuş, öndәn vә arxadan çox әyilmişdir. Diridoğandırlar. Əsasәn balıqla qidalanmışlar.
Azərbaycan Milli Ensiklopediyası
“Azərbaycan” xüsusi cildi (Az)“Azərbaycan” xüsusi cildi (rus)I CİLDII CİLDIII CİLDIV CİLDV CİLDVI CİLDVII CİLDVIII CİLDIX CİLDX CİLDXI CİLD
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (Azərbaycan dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2007 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, “Azərbaycan” xüsusi cildi (rus dilində) |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2012 |
| ISBN: | 978-9952-441-01-7 |
| Səhifələrin sayı: | 881 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, I CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2009 |
| ISBN: | 978-9952-441-02-4 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, II CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2010 |
| ISBN: | 978-9952-441-05-5 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, III CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2011 |
| ISBN: | 978-9952-441-07-9 |
| Səhifələrin sayı: | 604 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IV CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2013 |
| ISBN: | 978-9952-441-03-1 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, V CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2014 |
| ISBN: | 978-9952-441-10-9 |
| Səhifələrin sayı: | 592 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2015 |
| ISBN: | 978-9952-441-11-6 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2016 |
| ISBN: | 978-9952-441-12-3 |
| Səhifələrin sayı: | 608 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, VIII CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | |
| ISBN: | |
| Səhifələrin sayı: |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, IX CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2019 |
| ISBN: | 978-9952-441-17-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, X CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili | 2020 |
| ISBN: | 978-9952-441-18-5 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
| Sərlövhə: | Azərbaycan Milli Ensiklopediyası, XI CİLD |
| Nəşriyyat: | "Azərbaycan Milli Ensiklopediyası" Elmi Mərkəzi |
| Nəşr yeri: | Bakı |
| Nəşr ili: | 2024 |
| ISBN: | 978-9952-441-20-8 |
| Səhifələrin sayı: | 600 |
HİNDİSTANDA XALQ ÜSYANI – “İQDAM”
İXTİOZAVRLAR, b a l ı q k ә l ә z l ә r (Ichtyopterygia)
İXTİOZAVRLAR, b a l ı q k ә l ә z l ә r (Ichtyopterygia) – sistematikada vәziyyәti aydın olmayan nәsli kәsilmiş dәniz heyvanları dәstәsi; әvvәllәr İ. xüsusi yarımsinif hesab edilirdi; müasir sistemlәr onların arxozavromorflarla qohumluğunu ehtimal edir. Mezozoy erasında geniş yayılmışdılar; әn inkişaf etdiyi dövr onun birinci yarısında olmuşdur. Qalıqları Rusiya әrazisindәki Kolımada vә Volqaboyunda, Kursk, Belqorod vә Moskva vil.-lәrindә aşkar edilmişdir. 40-dan artıq cinsi var. Bәdәni (uz. 15 m-әdәk) iyşәkillidir. Ətrafları falanqaları sayca artmış kürәklәrә, bәzәn dә barmaqlara çevrilmişdir. Ön kürәklәri arxadakılardan daha iridir. Quyruq üzgәci şaquli istiqamәtlәnmiş iki pәrә ayrılmışdır. Kәllәnin әnsә nahiyәsi qısalmış, rostral (kәllәnin çәnәlәrlә birlikdә gözyuvasıüstü nahiyәsi) nahiyәsi isә әsasәn itiüzәn formalarda uzanmışdır. Gözyuvaları hәmişә iri olmuşdur. Dişlәri eyni ölçüdә, konusşәkilli, çox vaxt denti çoxsaylı, nәzәrә çarpan qırışıqlıdır. Fәqәrәlәri diskşәkilli olmuş, öndәn vә arxadan çox әyilmişdir. Diridoğandırlar. Əsasәn balıqla qidalanmışlar.
İXTİOZAVRLAR, b a l ı q k ә l ә z l ә r (Ichtyopterygia)
İXTİOZAVRLAR, b a l ı q k ә l ә z l ә r (Ichtyopterygia) – sistematikada vәziyyәti aydın olmayan nәsli kәsilmiş dәniz heyvanları dәstәsi; әvvәllәr İ. xüsusi yarımsinif hesab edilirdi; müasir sistemlәr onların arxozavromorflarla qohumluğunu ehtimal edir. Mezozoy erasında geniş yayılmışdılar; әn inkişaf etdiyi dövr onun birinci yarısında olmuşdur. Qalıqları Rusiya әrazisindәki Kolımada vә Volqaboyunda, Kursk, Belqorod vә Moskva vil.-lәrindә aşkar edilmişdir. 40-dan artıq cinsi var. Bәdәni (uz. 15 m-әdәk) iyşәkillidir. Ətrafları falanqaları sayca artmış kürәklәrә, bәzәn dә barmaqlara çevrilmişdir. Ön kürәklәri arxadakılardan daha iridir. Quyruq üzgәci şaquli istiqamәtlәnmiş iki pәrә ayrılmışdır. Kәllәnin әnsә nahiyәsi qısalmış, rostral (kәllәnin çәnәlәrlә birlikdә gözyuvasıüstü nahiyәsi) nahiyәsi isә әsasәn itiüzәn formalarda uzanmışdır. Gözyuvaları hәmişә iri olmuşdur. Dişlәri eyni ölçüdә, konusşәkilli, çox vaxt denti çoxsaylı, nәzәrә çarpan qırışıqlıdır. Fәqәrәlәri diskşәkilli olmuş, öndәn vә arxadan çox әyilmişdir. Diridoğandırlar. Əsasәn balıqla qidalanmışlar.
