“İXVANİ-MÜSLİMUN” (المسلمون الاخوان ), “M ü s ә l m a n q a r d a ş l a r ı” – 1928 ildә Misirdә (İsmailiyyәdә) Hәsәn Bәnna tәrәfindәn “Müsәlman qardaşları cәmiyyәti” (“Cәmiyyәtül-ixvanil-müslimin”) adı ilә yaradılan dini-siyasi tәşkilat. Hәsәn Bәnna (1906–49) 1920-ci illәrin әvvәllәrindә Misirdә antiimperialist hәrәkatlarda iştirak etmiş, “İ.-M.”-un tәsisindәn ömrünün sonunadәk tәşkilatın “ali rәhbәr”i olmuşdur. Onun görüşlәrinin formalaşmasında Mәhәmmәd Əbdüh, Cәmalәddin Əfqani vә Rәşid Rza böyük rol oynamışlar. Hәsәn Bәnna öz görüşlәrini risalәlәrindә ifadә etmişdir. Qısa müddәt әrzindә çox sayda insanı cәlb edә bilmiş, tәşkilatın mәrkәzi 1932 ildә Qahirәyә köçürülmüş, 1933 ildәn illik ümumi konqreslәri keçirilmişdir; bundan sonra “İ.-M.” ölkә sәviyyәsindә tәşkilatlanmış, 1 il әrzindә 50-dәn çox şöbәsi açılmışdır. Bütün Misirdә fәallıq göstәrәn “İ.-M.”-un üzvlәri xeyriyyәçilik fәaliyyәti ilә mәşğul olaraq xalq arasında nüfuz qazanmışdılar. Digәr ölkәlәrdә dә tәbliğat aparan “İ.-M.”-un üzvlәri 1948 ildә Ərәb-İsrail müharibәlәrindә Fәlәstindә döyüşmüş lәr. “İ.-M.”-un artan nüfuzundan ehtiyatlanan Misir hökumәti onlara qarşı tәqiblәrә başlamışdı. 1949 ildә Hәsәn Bәnna sui-qәsd nәticәsindә öldürülmüş, tәşkilatın tәqr. 4000 üzvü hәbs edilmişdi. Hәsәn Bәnnadan sonra Sәid Qütb, Mәhәmmәd Qәzzali vә Mustafa Sibai “İ.-M.”-un ideoloqları olmuşlar.










